Źródło: Wikipedia

Gavrilo Princip (Гаврило Принцип) [25 lipca 1894 – 28 kwietnia 1918] był Bośniackim Serbem, nacjonalistą, który zabił 28 czerwca w Sarajewie Franciszka Ferdynanda, Arcyksięcia austriackiego i jego żonę Księżnę Zofię. To wydarzenie było przyczyną austriackich działań przeciw Serbii, które przyczyniły się do wybuchy I wojny światowej. Urodzony w Obljaj, Bosansko Grahovo w Bośni i Harcegowinie. Princip był członkiem grupy Młoda Bośnia (Mlada Bosna), niektórzy uważają, że także “Czarnej Ręki”, co nie jest prawdą.

Morderstwo
W niedzielę, 28 czerwca 1914 r. Gavrilo Princip wziął udział w morderstwie w Sarajewie. Generał Oskar Potiorek, gubernator austriackich prowincji Bośni i Harcegowiny zaprosił Arcyksięcia Franciszka Ferdynanda i jego żonę Zofie do wzięcia udziału w manewrach jego wojsk. Franciszek Ferdynand wiedział, że wizyta w Serbii może być niebezpieczna. Książęca para dotarła do Sarajewa przed godziną 10. Podróż kontynuowano samochodami. W pierwszym jechali: Fehim Čurčić burmistrz miasta i Dr. Gerede, miejscowy komisarz policji. Drugim autem jechali Franciszek Ferdynand z żoną, Oskar Potiorek i hrabia von Harrach. Dach samochodu był zwinięty do tyłu, żeby umożliwić tłumowi zobaczenie Franciszka Ferdynanda i jego żony w środku.

O godzinie 10:10 kiedy kawalkada sześciu samochodów minęła centralny posterunek policji, dziewiętnastoletni członek "Czarnej Ręki" Nedeljko Čabrinović rzucił granat ręczny na samochód arcyksięcia. Granat nie zabił Arcyksięcia a pięciu innych konspiratorów, wśród nich Gavrilo Princip stracili okazję do ataku z powodu gęstego tłumu. By uniknąć schwytania Čabrinović połknął pigułkę z cyjankiem i skoczył do pobliskiej rzeki [Miljacka], ale został wyciągnięty i zatrzymany przez policję. Wyglądało na to, że zamach nie wypalił. Jednakże Franciszek Ferdynand zdecydował odwiedzić w szpitalu rannych w wybuchu bomby Čabrinovića. Generał Oskar Potiorek zdecydował, że samochód z parą książęcą powinien dla uniknięcia centrum miasta pojechać do szpitala wzdłuż nabrzeża. Jednak Potiorek zapomniał poinformować o tym kierowcę, Franza Urbana. Po drodze do szpitala Urban skręcił w prawo w ulicę Franciszka Józefa.
Gavrilo Princip poszedł do kawiarni Moritza Schillera na kanapkę, pozornie poddajac się, kiedy zobaczł przejeżdżający samochód Franciszka Ferdynanda skręcający w złą ulicę. Po zdaniu sobie sprawy z błędu, kierowca zatrzymał się i zaczął cofać. Cofając samochód przejechał koło czekającego Principa. Ten robiąc krok naprzód wyciągnął swój pistolet i strzelił kilka razy z odległości około pięciu stóp do siedzących w samochodzie Franciszka Ferdynanda, który został trafiony w szyję i Zofii, która postrzelona została w brzuch. Zofia, która jak potem stwierdzono była w ciąży, zmarła natychmiast. Ferdynad, który nie wieżył w jej śmierć, nalegał by się obudziła, zemdlał w przeciągu pięciu minut i umarł krótko po tym.

Schwytanie i uwięzienie
Princip próbował popełnić samobójsto przez zażycie cyjanku i strzał z pistoletu, ale zwymiotował truciznę (co zrobił także Čabrinović, doprowadzając policje do wniosku, że grupa została oszukana i nabyła znacznie słabszą truciznę) a pistolet został wyrwany z jego ręki przed oddaniem strzału. Jako, że w momencie popełnienia czynu był za młody (19 lat) na skazanie go na śmierć, otrzymał maksymalny wymiar kary, czyli 20 lat więzienia. Był przetrzymywany w surowych warunkach, pogorszonych jeszcze przez wojnę. Umarł na tuberkuninozę kości 28 kwietnia 1918r. w Theresienstadt.
Broń użyta przez Principa to Browning M 1910, półautomatyczny pistolet kalibru 7.65×17mm. Został niedawno odnaleziony w jezuickim klasztorze we Wiedniu i obecnie jest wystawiony we Wiedeńskim Muzeum Historii Wojskowości. Drugi pocisk wystrzelony przez Principa, który zabił Franciszka Ferdynanda jest przechowywany jako eksponat muzealny w Zamku Konopiszt w Czechach.


Proces w Sarajewie. Źródło: Wikipedia




Feralny samochód