Wysłany: 2005-09-11, 19:56Svetozar Boroević von Bojna - krótka biografia
Zgodnie z wyrażonym w innym dziale życzeniem Franza, postanowiłem przetłumaczyć ten tekst z angielskiej Wikipedii: http://en.wikipedia.org/wiki/Svetozar_Borojevic Zdaję sobie sprawę, że tłumaczenie jest niedoskonałe (jak widać, nie potrafiłem też przetłumaczyć jednego zdania), więc gdyby ktoś zgłaszał jakieś poprawki czy korekty to będę nawet zadowolony.
SVETOZAR BOROEVIĆ VON BOJNA (13 XII 1856-23 V 1920) był świetnym i popularnym austro-węgierskim dowódcą wojskowym o nastawieniu defensywnym i pierwszym nie-Niemcem w randze feldmarszałka w Monarchii Austro-Węgierskiej.
Boroević urodził się w prawosławnej serbskiej rodzinie we wsi Umetić koło Kostajnicy (w Chorwacji, na południowy-wschód od Zagrzebia). Obszar ten wchodził w skład Pogranicza Wojskowego Austro-Węgier. Po skończeniu szkoły elementarnej studiował na akademiach wojskowych w Kemenitz (koło Peterwardein, ob. Petrovaradin, pod Nowym Sadem) i Grazu. Szybko awansował (kapral w 1872, podporucznik w 1875) i został dowódcą w chorwackiej landwehrze - sam określił się jako "prawosławny Chorwat". Odznaczył się podczas zajmowania Bośni w 1878 i został awansowany na porucznika w 1880.
Pomiędzy 1887 a 1891 odbył dodatkowy kurs wojskowy, a następnie pracował jako instruktor. W 1892 został awansowany na majora, a w 1897 na pułkownika. W czerwcu 1898 wyznaczono go na szefa sztabu szóstego korpusu, którym był do lutego 1904.
W międzyczasie, w 1899 ożenił się z córką austriackiego oficera. W 1905 został uhonorowany tytułem "von Bojna". W kwietniu 1912 został dowódcą szóstego korpusu.
Kiedy w 1914 zaczęła się pierwsza wojna światowa, Boroević von Bojna znajdował się w dowództwie szóstego korpusu na froncie wschodnim. Na początku września 1914 został dowódcą trzeciej armii i w początkach października oswobodził Twierdzę Przemyśl. Jego wojska walczyły pod Limanową, na Przełęczy Dukielskiej i w innych miejscach w Karpatach, powstrzymując Rosjan przed wkroczeniem na Węgry. Rosyjskie kontrofensywy w lutym i marcu 1915 o mało nie spowodowały zepchnięcia trzeciej armii Boroevicia na Nizinę Węgierską, lecz dzięki posiłkom niemieckim zdołał on utrzymać pozycje i nie dopuścił do przełamania frontu. Potem (wraz z czwartą armią austro-węgierską arcyks. Józefa Ferdynanda i jedenastą armią niemiecką Mackensena) wziął udział w generalnej ofensywie austriacko-niemieckiej, mającej odrzucić Rosjan i ewentualnie odbić Przemyśl.
Boroević nie pozostał jednak na froncie wschodnim dostatecznie długo, aby zobaczyć wyzwolenie Przemyśla, które nastąpiło w czerwcu. 25 V 1915 wraz z częścią trzeciej armii (reszta została wcielona do Grupy Armii Mackensena) został przeniesiony na front włoski. Tam Boroević został dowódcą piątej armii, przy pomocy której zorganizował obronę przed Włochami i powstrzymał niezliczoną ilość ich ofensyw. Mimo to szef sztabu, Conrad von Hötzendorf, polecił mu wycofać się i zaprzestać prób obrony tego obszaru (dzisiejsza Słowenia), uważając go za niemożliwy do obronienia. Jednakże Boroević utrzymywał się z trzydziestoma ze swoich oddziałów, twierdząc, że Słoweńcy dotrzymają pola kiedy przyjdzie im bronić swojego kraju. To przemówiło do cesarza Franciszka Józefa i dał on Boroeviciowi dowodzenie nad frontem przy Isonzo.
Wojska Boroevicia powstrzymały wszystkie z jedenastu włoskich ataków i w Austro-Węgrzech okrzyknięto go "Królem Isonzo", a jego żołnierze adorowali go i nazywali "Naš Sveto!". Za męstwo w walce 1 V 1916 został awansowany do stopnia generała broni (Generaloberst). 23 VIII 1917 doszedł do stanowiska dowódcy frontu południowo-wschodniego, który wkrótce został przemianowany na "Grupę Armii Boroević". 1 II 1918 został feldmarszałkiem, odznaczono go też wieloma orderami, włączając Order Marii Teresy.
Front utrzymał się do listopada 1918, kiedy żołnierze węgierscy zaczęli masowo dezerterować. Po tym wydarzeniu Boroević przegrupował oddziały pod Tagliamento, potem cofnął się do Velden, i ostatecznie porzucił swe obowiązki w grudniu, po całkowitym rozpadzie Austro-Węgier.
Jako austriacki generał był osobą niepożądaną w nowo tworzonym Królestwie Serbów, Chorwatów i Słoweńców, więc pozostał w Austrii, gdzie zmarł w szpitalu w Klagenfurcie. Jego ciało zostało przetransportowane do Wiednia, gdzie złożono je w grobie opłaconym przez cesarza Karola.
_________________ "Odrzucamy wszelkie totalizmy, opieramy się na kulturze łacińskiej, wyrażamy nadzieję na odrodzenie ludów w dorzeczu Dunaju, chcemy wspólnej granicy z Węgrami, chcemy monarchii."
K. u. K. Feldmarschalleutnant K. von Gross-Sanden, "Tiger von Krakau"
Ostatnio zmieniony przez CK Tiger dnia 2005-10-09, 19:15, w całości zmieniany 2 razy
Dobra robota widzę, że się zmieniłeś od czasu, kiedy stawiałeś na forum pierwsze kroki i bardzo dobrze. Nie widzę przeszkód od pewnego czasu byś był moderatorem jakiegoś działu.
Zaś, co do tłumaczenia to może Ursus mógłby pomóc, bo się kiedyś ogłaszał:)
Jak tekst będzie już w pełni przetłumaczony to nadam mu rangę opracowania.
Wiek: 33 Dołączył: 29 Cze 2005 Posty: 369 Skąd: South Liverpool - Garston
Wysłany: 2005-09-11, 20:59
najbardziej adekwatne,tłumaczenie słowa Croatian Home Defense,to wydaje mi się że - "CHorwackie Siły obrony terytorialnej",tak należy to tłumaczyć... lub po prostu "CHorwacka Obrona terytorialna"...
ok, Chorwacka, przepraszam po Niem. piszę się samo H., a ja tak jak mówiłem piszę po Polsku mało..
_________________ Dobro i zło nie istnieją ,Jest tylko walka, wieczna WALKA ...
Roman Fiodorowicz von Ungern Sternberg(1885-1921)
najbardziej adekwatne,tłumaczenie słowa Croatian Home Defense,to wydaje mi się że - "Horwackie Siły obrony terytorialnej",tak należy to tłumaczyć... lub po prostu "Horwacka Obrona terytorialna"...
"Chorwacka", nie "Horwacka".... Ale to nieważne. Ja wiem, jak by to można prztłumaczyć, tylko chodzi mi o to, żeby to przetłumaczyć dokładnie tak, jak było historycznie.
_________________ "Odrzucamy wszelkie totalizmy, opieramy się na kulturze łacińskiej, wyrażamy nadzieję na odrodzenie ludów w dorzeczu Dunaju, chcemy wspólnej granicy z Węgrami, chcemy monarchii."
K. u. K. Feldmarschalleutnant K. von Gross-Sanden, "Tiger von Krakau"
M.Łopata Przemysłowiec ^ nie miałem na to wpływu...
Dołączył: 16 Wrz 2005 Posty: 273 Skąd: Gorlice
Wysłany: 2005-09-23, 16:25
(ang.)Croatian Home Defense = (chorw.) Hrvatsko Domobranstvo - oddzielna chorwacka landwehra, w ramach honvedu.
...a jeszcze dokładniej Kraljevsko Ugarsko-Hrvatsko Domobranstvo.
_________________ "Odrzucamy wszelkie totalizmy, opieramy się na kulturze łacińskiej, wyrażamy nadzieję na odrodzenie ludów w dorzeczu Dunaju, chcemy wspólnej granicy z Węgrami, chcemy monarchii."
K. u. K. Feldmarschalleutnant K. von Gross-Sanden, "Tiger von Krakau"
Wiek: 33 Dołączył: 29 Cze 2005 Posty: 369 Skąd: South Liverpool - Garston
Wysłany: 2005-09-28, 17:47
Zgadza sie po Niemiecku pisze się przez samo K ,polski język jest naprawdę trudny, naprawdę... , iprosze już bez uwag o ortografii,pisowni itp. merytoryczniej bardziej prosze...
_________________ Dobro i zło nie istnieją ,Jest tylko walka, wieczna WALKA ...
Roman Fiodorowicz von Ungern Sternberg(1885-1921)
A dokładnie po niemiecku to się zwało kroatishe Landsturm, nie Landwehra - o ile wierzyc podpisom pod zdjęciami - nb. jak na górali przystało mieli własnego dzudziarza
M.Łopata Przemysłowiec ^ nie miałem na to wpływu...
Dołączył: 16 Wrz 2005 Posty: 273 Skąd: Gorlice
Wysłany: 2005-09-30, 06:49
Cytat:
...kroatishe Landsturm...
Jak już to kroatische.
Poza tym moim zdaniem raczej chodziło chyba o charakterystyczne jednostki chorwackiego honvedu niż landszturm. Ogólnie w krajach anglojęzycznych istnieje nikła świadomość podziału organizacyjnego armii AW. "Home Defense" to dosłownie przetłumaczone słowo "Domobrana".
Z tym że jeżeli idzie o Chorwatów w tym tekście (w kontekście Boroevica) to niekoniecznie królewki honved (kgl.ung HIR), ale raczej cesarko-królewskie pułki obrony terytorialnej (k.k. SchR).
a podpis "landsturm" był pod zdjęciem, więc to raczej "licencia poetica" fotografa lub redaktora
M.Łopata Przemysłowiec ^ nie miałem na to wpływu...
Dołączył: 16 Wrz 2005 Posty: 273 Skąd: Gorlice
Wysłany: 2005-09-30, 10:54
Według mojej skromnej wiedzy przed 1917 k.k. Schuetzen Regimenter zwały się k.k. Landwehr Infanterie Regimenter. I raczej nie mogły być chorwackie bo chorwackie nosiły nazwę k.u. Landwehr Infanerie Regimenter.
Na przykład jest o tym mowa tutaj: http://www.austro-hungarian-army.co.uk/austland.htm , i podany jest jako czas zmiany nazw kwiecień 1917 r.
A skąd wiedza że chorwackie to "ungarische" ? Bo co do daty 1917 rok, to może to i prawda (tyle że to kolejna zmiana) - ale dlacztego na cmentarzu w Nowym Sączu są groby i k.k. SchR, i kgl.ung. HIR oraz k.k.Ldst IR (nb. Landsturm, nie Landwehra, choć artyleria akura była Landwehra nie Landsturm) ? Co do literek "przed to np. kk. SchR 23 z Zary (Zadaru) nie był "ungarische"
Nb. "Wielki niebieski Der Weltkrieg" w odniesieniu do roku 1915 też używa określenie "Schutzen -Brigade" (a nie Landwehr) - np 86 Schutzen-Brigade, wspomniana w tomie VII.
M.Łopata Przemysłowiec ^ nie miałem na to wpływu...
Dołączył: 16 Wrz 2005 Posty: 273 Skąd: Gorlice
Wysłany: 2005-09-30, 13:38
Cytat:
- ale dlacztego na cmentarzu w Nowym Sączu są groby i k.k. SchR, i kgl.ung. HIR oraz k.k.Ldst IR
Spoko. Wszystko pasuje Cmentarze były budowane w latach 1916 - 1917 zaś tabliczki zakładane często już w 1918 r. Pochowani w Sączu jeśli pisze że należeli do k.k. SchR a data śmierci wskazuje na rok 1914 i 1915 r. to należy rozumieć że służyli w k.k. Landwehr IR z tym samym numerem, k.u. LIR'y przemianowano w 1917 na k.u. HIR'y (oficjalnie, bo i wcześniej węgierskich landweraków nazywano potocznie honvedami) zatem pochowany z takim oznaczeniem jednostki, poległy w 1915 r. za życia służył w k.u. LIR z tym samym numerem. Była to zmiana czysto nazewniczo - administracyjna, w istocie np. k.u.LIR 12 z 1915 r. to HIR 12 z 1917. W Krakowie, w AP we fiszkach dotyczących pochowanych a jeszcze bardziej w kolejnych spisach pojawia się przemianowywanie jednostek "w tył". Na dokumencie z 1915 r. zmarła osoba figuruje jako żołnierz k.u. LIR'u a na spisie z 1917 jako żołnierz HIR'u. Na tabliczce oczywiście HIR
Jeśli chodzi o Landszturm to dzielił się na k.k.Landsturm i k.u. Landsturm o ile mnie pamięć nie myli.
Cytat:
"Wielki niebieski Der Weltkrieg" w odniesieniu do roku 1915 też używa określenie "Schutzen -Brigade" (a nie Landwehr) - np 86 Schutzen-Brigade, wspomniana w tomie VII.
Warto sprawdzić w którym roku jest on wydany może tak samo jak tabliczki nagrobne został zmieniony niejako "w tył" ?
A dlaczego chorwackie pułki landwehry były k.u. - ano przede wszystkim dlatego że Chorwacja i Slawonia należały do Zalitawii (Korona Św. Stefana) zaś Dalmacja (ze stolicą w Zadarze) stanowiła austriacki kraj koronny...
Jeśli autor z epoki pisze że chodzi o pułki chorwackie to najpewniej chodzi o pułki z węgierskiej Chorwacji i Slawonii.
Z miesięcznym opóźnieniem czytam watek, ale oto przybywam z pomocą!
"However, Boroević persisted with thirty of his detachments, maintaining that the Slovenes would stand their ground when faced with the defense of their own country." znaczy tyle samo co:
Jednakże Boroević utrzymywał się z trzydziestoma ze swoich oddziałów, twierdząc, że Słoweńcy będą bronić swojej ziemi. (kiedy przyjdzie im bronić swojego kraju - tego już dodawać nie trzeba a w oryginale tak jest )
Nie możesz pisać nowych tematów Nie możesz odpowiadać w tematach Nie możesz zmieniać swoich postów Nie możesz usuwać swoich postów Nie możesz głosować w ankietach
Ale to nieważne. Ja wiem, jak by to można prztłumaczyć, tylko chodzi mi o to, żeby to przetłumaczyć dokładnie tak, jak było historycznie.
- Kroatien, kroatische itp. 
, iprosze już bez uwag o ortografii,pisowni itp. merytoryczniej bardziej prosze...
