Wysłany: 2004-09-12, 21:43Lądowe siły zbrojne Austro - Węgier (1914)
Lądowe siły zbrojne Austro - Węgier (Armee) składały się z wojsk liniowych (Heer), obrony krajowej (Landwehr) i pospolitego ruszenia (Landsturm). Węgierska obrona krajowa nazywana była Honwedem.
W momencie wybuchu I wojny światowej całe terytorium Austro - Węgier było podzielone na 16 okręgów wojskowych, w których w lipcu i sierpniu 1914 roku zmobilizowano dowództwa 6 armii 18 korpusów (korpusy I - XVII i jedna Grupa Armijna), 50 dywizji piechoty, 19 brygad piechoty (poza składem dywizji), 5 brygad górskich (pozadywizyjnych), 14 brygad marszowych, 5 brygad pospolitego ruszenia i 11 dywizji kawalerii. We wrześniu 1914 roku powołano dalszych 26 brygad pospolitego ruszenia. W skład każdego zmobilizowanego korpusu wchodziły w zasadzie dwie liniowe dywizje piechoty i jedna dywizja obrony krajowej. Artylerię korpusu stanowił dwubateryjny dywizjon 150 mm haubic z 8 działami. W skład korpusu wchodziły ponadto batalion saperów, oddziały łączności, kolumna drutów kolczastych i służby. Dywizja piechoty składała się z dwóch brygad piechoty po dwa pułki każda, artylerii dywizyjnej, złożonej z 1 pułku armat 77 mm po 5 baterii, 1 dywizjon haubic 104 mm po dwie baterie, jednego dywizjonu rozpoznawczego (2-3 szwadrony kawalerii), oddziału łączności, oddziału sanitarnego. parku amunicyjnego, kolumny zaopatrzeniowej, piekarni i taborów.
W skład pułku piechoty liniowej wchodziły 3-4 bataliony piechoty i oddziały karabinów maszynowych złożone z dwóch kaemów. W sumie w zależności od liczby batalionów zmobilizowana dywizja liczyła 12 - 16.000 żołnierzy, 8 - 10 oddziałów karabinów maszynowych, 300 - 420 kawalerzystów oraz 42 działa.
Wojska liniowe oraz obrona krajowa zmobilizowała 694,5 batalionu, pospolite ruszenie dalsze 233 bataliony, co dało w sumie 253 pułki. Ta ilość mogła wystarczyć na ponad 70 dywizji gdyby nie braki w artylerii. Kawaleria, poza szwadronami rozpoznawczymi przydzielonymi dywizjom piechoty, tworzyła 11 dywizji (w tym 2 dywizje Honved). W skład każdej dywizji kawalerii wchodziły dwie brygady jazdy po dwa pułki (1 pułk = 6 szwadronów), 1 lub 2 oddziały karabinów maszynowych (po 4 sztuki w oddziale), dywizjon artylerii konnej (3 baterie po 4 armaty 76,5 mm), oddział łączności, kolumny amunicyjne i zaopatrzeniowe, oddział sanitarny, kolumna mostowa i tabory. Stan bojowy wynosił 24 szwadrony (około 3600 jeźdźców), 4-8 karabinów maszynowych i 12 dział.
W sierpniu 1914 roku zmobilizowano 15 pułków dragonów, 16 pułków huzarów, 11 pułków ułanów, 6 pułków strzelców konnych, 1 tyrolski dywizjon strzelców konnych, 1 dalmatyński dywizjon strzelców konnych, 10 pułków huzarów Honvedu, 10 dywizjonów huzarów pospolitego ruszenia i 22 oddziały karabinów maszynowych.
Kawaleria austro - węgierska nie tworzyła samodzielnych korpusów, a tym bardziej armii. Była szkolona według starych zasad, głównie jako kawaleria pola walki, co przy wprowadzeniu do uzbrojenia broni maszynowej i wzroście siły ognia artylerii narażało ją na wysokie straty.
Artyleria austro - węgierska była rozdzielona pomiędzy dywizje piechoty i kawalerii oraz poszczególne korpusy. Dowództwa armii i naczelne dowództwo posiadały niewielki odwód dla wzmocnienia działań wojsk na wybranych kierunkach. Były to najcięższe moździerze 305 mm i 240 mm oraz pewna liczba haubic 150 mm i armat 120 mm określanych jako artyleria forteczna i oblężnicza. W sierpniu 1914 roku stan artylerii przedstawiał się następująco:
299 baterii armat - 1734 działa
70 baterii haubic polowych - 430 dział
52baterie armat górskich - 208 dział
22 baterie haubic górskich - 88 dział
28 baterii ciężkich haubic - 112 dział
12 baterii improwizowanych - 48 dział
RAZEM 2620 dział
Artyleria forteczna (tylko baterie ruchome):
12 baterii 305mm moździerzy - 24 działa
12 baterii 240mm moździerzy - 48 dział
32 baterie 150mm haubic - 128 dział
20 baterii 120mm armat - 80 dział
RAZEM 280 dział
W sumie stanowiło to 559 baterii i 2900 dział. Problemem były stosunkowo małe zapasy amunicji, której produkcję uruchomiono na dużą skalę dopiero w trakcie wojny. Poza moździerzami 305mm artyleria była na ogół przestarzała. Baterie artylerii, podobnie jak kolumny zaopatrzenia, używały jako siły pociągowej głównie koni.
Wojska łączności, poza jednostkami wchodzącymi w skład dywizji piechoty i kawalerii oraz korpusów, składały się z batalionów telegraficznych na szczeblu armii i naczelnego dowództwa oraz batalionów specjalnych. Łączność radiowa dopiero się rozwijała, całe siły zbrojne dysponowały jedenastoma radiostacjami.
Transport wojsk na dalsze odległości odbywał się głównie za pomocą kolei. Utworzono w tym celu specjalną formację wojsk kolejowych. Istniał jeden pułk i 28 kompanii tych wojsk oraz kilka specjalistycznych oddziałów. Zaczęto też korzystać z transportu samochodowego. W sierpniu 1914 roku wystawiono 58 kolumn samochodów transportowych. Liczyły one około 1000 samochodów ciężarowych i przydzielono je przeważnie dowództwom korpusów. Ponadto zarekwirowano około 2500 samochodów prywatnych, które przydzielono do dyspozycji wyższych dowództw i kolumn zaopatrzenia.
Lotnictwo, podobnie jak łączność, stawiało dopiero pierwsze kroki. Jednostki lotnicze zaczęto tworzyć w 1909 roku. W 1914 roku istniał jeden oddział sterowców wraz z obsługą techniczną, 15 kompani lotniczych oraz jedna kompania i 12 oddziałów balonowych. Kompanie lotnicze liczyły po 106 ludzi i dysponowały łącznie 84 samolotami, których używano głównie do celów rozpoznania.
--------------------------------------------------------
Tekst pochodzi z http://149.156.142.12/fortykrakow/index2.htm
Opracowany na podstawie: Tomasz Nowakowski "Armia Austro-Węgierska 1908-1918"
Tekst na podstawie Nowakowskiego, ściągnięty ze Zgórniaka (Studia i szkice).
Każdy austro-węgierski liniowy pułk piechoty liczył 4 bataliony.
Z tym, że część pułków jeden ze swoich batalionów wysłała do Bośni, gdzie weszły w skład dywizji górskich (m.in. 1 i 47 Dywizje Piechoty).
Reszta batalionów weszła w skład macierzystych brygad i dywizji piechoty.
Wspólna armia (Kaiserliche und Koenigliche Armee) składała się z jednostek z całej monarchii, w tym węgierskich (węgierskie np. były korpusy IV i VII wchodzące w skłąd 2 Armii von Bohm-Ermollego i dowiezione w czasie kampanii do Galicji).
Jednostki obrony krajowej nie istniały w czasie pokoju, a powstawały dopiero w czasie mobilizacji.
Pułki piechoty Landwehry liczyły wszystkie po 3 bataliony.
Niektóre dywizje austriackiej Landwehry dostawały nadplanowo jeszcze jeden pułk (było ich wtedy 5 a batalionów 15), dywizje węgierskiej Obrony Krajowej (Koenigliche Ungarische Landwehr - od 1917 roku Honved) zawsze liczyły 12 batalionów, ale miały po dwa pułki artylerii polowej.
_________________ General der Infanterie Zulu Freiherr von Auffenberg.
Kommandeur der 4-ten K.u.K. Armee.
Na http://ah.milua.org/army/ukr_in_army/article.htm jest zamieszczone opracowanie Dmitrija Adamienki pokazujące armię nieco z innej strony, trochę jakby od podszewki . Opracowanie jako całość dotyczy żołnierzy Ukraińców w armii austro-węgierskiej . Zawiera jednak również informacje ogólne dotyczące uzupełnień , struktury organizacyjnej jednostek , przebiegu kariery oficera . Myślę że może kogoś to zainteresuje zatem umieściłem na forum
Armia austro-węgierska -system uzupełnień
Armia austriacka była sformowana na podstawie systemu terytorialnego . W roku 1914 istniało 16 okręgów korpusów . Na terenie okręgu prowadzono pobór do rozkwaterowanych tam jednostek .
Przed wojna korpus armijny powinien składać sie z dwóch dywizji piechoty , jednej dywizji piechoty obrony terytorialnej , dywizji kawalerii , brygady artylerii , batalionu saperów i dywizjonu taborów . W praktyce do korpusów były przydzielone rożne ilości oddziałów uzupełniających .
W szczególności rozdysponowanie dywizji kawaleryjskich do korpusów , odzwierciedlało plany austro-węgierskiego dowództwa na nadchodzącą wojnę . Przewidywano że armia będzie walczyć w Galicji i na Bałkanach dlatego rozdzielono ja na trzy grupy : Grupa Bałkany (Minimal-Gruppe Balkan) , Zgrupowanie „A” (A-Staffel) i Zgrupowanie „B”(B-Staffel).Pierwsza składała sie z 12 dywizji , druga przewidziana przeciwko Rosji , z 30 dywizji piechoty i ostatnia w charakterze odwodu strategicznego jeszcze z 12 . Główną przyczyną nieobecności dywizji kawalerii w północno-zachodnich , zachodnich i południowych korpusach był górzysty teren , nie pozwalający operować większymi masami kawalerii . W korpusach tych było to kompensowane obecnością brygady kawalerii . Pozbawione dywizji kawalerii były korpusy III (Wschodnie Alpy) , VI (Północno-wschodnia Słowacja) , VIII (Zachodnie i Południowe Czechy) ,IX (Zachodnie i Północne Czechy) , XII ( Siedmiogród ) , XIII (Chorwacja) , XIV ( Tyrol ) , XV (Bośnia i Hercegowina) , i XVI (Dalmacja) . Uzupełniającą brygadą kawalerii był wzmocniony II korpus (Górna Austria) , a w XI korpusie (Wschodnia Galicja i Bukowina) , którego terytorium graniczyło z ukraińskimi stepami Rosji było dwie dywizje kawaleryjskie i brygada kawalerii landwery . Nie było związków kawaleryjskich w korpusach bośniackim i dalmatyńskim .
W celu uzupełniania pułków piechoty armii wspólnej terytorium Austro-Węgier było podzielone na 109 pułkowych okręgów uzupełnień . Aby zabezpieczyć uzupełnianie pułków piechoty obrony terytorialnej Austria została podzielona na 39 okręgów pułkowych ( składały sie z 117 rejonów batalionowych) , Węgry na 94 rejony batalionowe honwedu . Jednostki innych rodzajów wojsk (kawaleria , artyleria , wojska inżynieryjne i tabory) były uzupełniane wspólnie z kilku pułkowych okręgów na raz . Flota posiadała dla uzupełnień trzy specjalne okręgi .
Według istniejących zasad pułki powinny być zakwaterowane w swoich okręgach korpuśnych i swoich okręgach pułkowych . W praktyce zmiany garnizonów pułków i batalionów były częste . W szczególności po okupacji Bośni i Hercegowiny , zostały tam przeniesione czwarte bataliony wielu pułków . Jedyne co było surowo przestrzegane - to utrzymywanie w swoim okręgu jednego batalionu razem z pułkową kadrą. W kadrze pułkowej poborowi uzyskiwali pierwsze podstawowe przeszkolenie , znajdowały sie pułkowe służby tyłowe i magazyny mienia .
Językiem służbowym w wielonarodowych siłach zbrojnych był niemiecki . Oficjalnie w węgierskim honwedzie (magyar kiraly honved) i pospolitym ruszeniu (m.k. Nepfelkelok) posługiwano sie węgierskim , a w słoweńsko -chorwackim językiem chorwackim . Jednak w istocie większość przepisów , instrukcji i regulaminów trzeba było tłumaczyć na wszystkie języki cesarstwa . Przesądzał o tym również system uzupełniania oddziałów wojskowych , gdzie bataliony (często również kompanie) różniły ich składy narodowe .
Podoficerowie i szeregowi armii rekrutowali sie z poborowych i ochotników . Zgodnie z ustawa o silach zbrojnych cala męska część ludności była zobowiązana odbyć służbę wojskową . Po ukończeniu 19 lat mężczyźni o wzroście powyżej 155 cm i odpowiednim stanie zdrowia , podlegali losowaniu . Wybranych wzywano po ukończeniu 21 roku . Nie podlegali poborowi kandydaci do stanu duchownego , nauczyciele szkół ludowych , oraz oficjalnie opłacający specjalny podatek właściciele większych majątków ziemskich . Posiadającym maturę proponowano służbę „jednorocznych ochotników”.
W piechocie armii wspólnej od roku 1912 służba trwała 2 lata , po czym rezerwista zostawał na 7 lat zaliczany do rezerwy i jeszcze na 10 do rezerwy zapasowej .W austriackiej landwerze służba czynna trwala rok , w rezerwie 11 lat i 12 lat w rezerwie zapasowej . W piechocie węgierskiego honwedu odpowiednio 2 , 10 , 12 lat . W kawalerii i artylerii czas czynnej służby wynosił 3 lata , odpowiednio skracał sie czas zaliczania do rezerwy . Pobór odbywał sie w okresie od 1 marca do 30 kwietnia . Poborowi powinni stawić sie do miejsca służby do 1 października .
Ochotników przyjmowano do służby niezależnie od wyników losowania . Wystarczyło mieć odpowiednie zdrowie , i jeżeli nie miał ukończonych 19 lat , zgodę ojca . Ochotnicy mieli pierwszeństwo przy awansach do stopnia podoficerskiego .
Juz w czasie wojny w roku 1915 granice poboru obniżono do lat 18 , a w styczniu roku 1916 górną granice podniesiono do 50 , a pod koniec roku do 55 lat .
Po ukończeniu 32 lat podlegający obowiązkowi wojskowemu zostawał zaliczony do pospolitego ruszenia (landszturmu) . Należeli do niego mężczyźni którzy ukończyli 19 lat i nie zostali wylosowani , uznani za niezdolnych do służby czynnej i inne kategorie nie wymienione wcześniej .Do landszturmu byli zaliczani szeregowi i podoficerowie do ukończenia 42 lat oraz oficerowie nie powołani do służby czynnej do ukończenia 60 lat .
Pospolite ruszenie powoływano tylko w wypadku przystąpienia przez całe państwo do wojny i z zasady było przeznaczone do służby na tyłach .
Kadra oficerska armii pochodziła sie z dwóch źródeł : z tych którzy otrzymali wykształcenie wojskowe i tych którzy przeszli jednoroczną ochotniczą służbę .
Poborowymi z prawem do jednorocznej służby stawali sie automatycznie mężczyźni którzy zdali egzamin dojrzałości przed ukończeniem przez nich 21 roku życia . Droga losowania byli przydzielani do rożnych rodzajów wojsk oprócz kawalerii . Ci którzy wybierali kawalerię powinni pokryć wydatki na służbę , umundurowanie itd. czego wymagano od wszystkich jednorocznych , a ponadto posiadać własnego konia , zakupić siodło i tym podobne z własnej kieszeni . Otrzymywali za to prawo zamieszkania poza koszarami , czego byli pozbawieni ich koledzy z innych rodzajów wojsk . Pod koniec służby jednoroczni ochotnicy (Einjaehrig Freiwillige) mogli wybierać pomiędzy dalszym pełnieniem czynnej służby , a zaliczeniem do rezerwy . W każdym przypadku byli zobowiązani zdać specjalny egzamin na tymczasowy tytuł kandydata na chorążego (Probe-Faehnrich). Jeszcze jeden egzamin czekał tych którzy zamierzali pozostać w czynnej służbie i pozwalał im zyskać stopień chorążego . Chorążowie ci mieli niższy status od absolwentów szkół kadetów . Przejawiało sie to w procesie dalszego awansowania . Ci którzy wybrali przejście do rezerwy otrzymywali później stopień chorążego automatycznie .
Jednak głównym źródłem kadr oficerskich były szkoły kadetów i akademie wojskowe . Pierwsze wypuszczały młodych 18 letnich ludzi w stopniu chorążego , a drugie 20 letnich w stopniu podporucznika .
Chorąży w ciągu dwóch lat powinien uzyskać pierwszy stopień oficerski podporucznika (Leutnant), w którym powinien przesłużyć około 3-4 lat dowodząc sekcją . Następnym stopniem dla niego był stopień porucznika (Oberleutnant), w którym mógł przesłużyć już 6-7 lat dowodząc plutonem . Koniecznym warunkiem uzyskania każdego kolejnego stopnia w tej kategorii był odpowiedni egzamin . Dla oficerów obrony terytorialnej wystarczało ukończyć odpowiedni kurs przygotowawczy w Wiedniu lub Budapeszcie .
Aby otrzymać kolejny stopień w kategorii oficerów starszych (w kawalerii rotmistrza (Rittmeister), a w piechocie kapitan (Hauptmann)) porucznik powinien ukończyć z wynikiem pozytywnym kurs specjalnej korpuśnej szkoły oficerskiej (Korpsoffiziersschule). W stopniu rotmistrza lub kapitana oficer mógł przesłużyć 12-13 lat dowodząc szwadronem lub kompanią .
Chociaż monarcha podpisywał dokumenty o przyznaniu kolejnych stopni , awansowanie do stopnia kapitana było wyłączną prerogatywą c.k ministerstwa wojny dla wspólnej armii , austriackiego c.k. ministerstwa obrony dla landwery i królewskiego węgierskiego ministerstwa obrony dla honwedu . Dalej juz cesarz osobiście wybierał kandydatury . Otrzymanie kolejnego stopnia majora (Major), oznaczało przejście do nowej kategorii - oficerów sztabowych . Stopień majora pozwalał dowodzić dywizjonem . Pierwszeństwo w uzyskaniu stopnia majora przysługiwało kapitanom służącym w sztabie korpusu . Ponieważ oficer do tego czasu osiągnął wysoki stopień profesjonalizmu i doszedł dojrzałego wieku (41-45 lat) służba w stopniu majora ograniczała sie do 5 lat . Najbardziej godni , z inicjatywy dowódcy pułku , mogli kandydować do stopnia podpułkownika (Oberstleutenant) który pełnił funkcje zastępcy dowódcy pułku . Służba w tym stopniu ograniczała sie do 3 lat .
Otrzymanie stopnia pułkownika (Oberst) oznaczało faktycznie (ale nie prawnie) przejście do kategorii generałów (Generalitaet), i pozwalało na dowodzenie nie tylko pułkiem , ale również brygadą i pozwalało pozostać w armii do starości – podobnie jak u generałów czas służby w tym stopniu nie był ograniczony . Czas służby oficerów nie był ograniczony ustawowo , w praktyce jednak zwolnienie do rezerwy następowało po 40 latach służby lub przekroczeniu 60 lat życia .
Generał-major dowodził dywizją , i , niekiedy brygadą . Wyższe stopnie generalskie dawały prawo dowodzenia związkami ogolnowojskowymi .
W czasie trwania pierwszej wojny światowej wspomniane źródła uzupełniania kadry oficerskiej nie mogły juz w pełni zabezpieczyć potrzeb armii :niepowodzenia wywołały zmiany na wyższych szczeblach dowodzenia , co doprowadziło do przyspieszenia ruchu po drabinie służbowej ; straty bojowe wykruszyły stany młodszych oficerów ; powołanie rezerwistów i poborowych powiększyło armię , wywołując ostry niedobór oficerów .
Przede wszystkim zapotrzebowanie na duża ilość oficerów doprowadziła do obniżenia cenzusu wykształcenia .Jeśli wcześniej kandydat na oficera musiał ukończyć szkołę realną lub gimnazjum , to teraz nie wymagano matury . Poza szkołami kadetów utworzono wiele szkół oficerów rezerwy (Reserveoffiziersschulen). Przyspieszono awansowanie jednorocznych ochotników . Teraz prawa jednorocznego ochotnika mógł otrzymać podoficer odznaczony w czasie wojny „Medalem Za Dzielność”.
System jednorocznych ochotników pozwalał również uzupełniać zapotrzebowanie armii na prawników wojskowych i lekarzy . Kandydaci przed ukończeniem 25 roku życia powinni odsłużyć 6 miesięcy w piechocie . Po otrzymaniu dyplomu , jeszcze przed ukończeniem 29 roku byli zobowiązani odsłużyć jeszcze pół roku na odpowiednich stanowiskach .
Kandydaci na urzędników wojskowych (intendenci , aptekarze , weterynarze itd.) byli werbowani wśród absolwentów wyższych uczelni odpowiednich specjalności i po otrzymaniu przygotowania wojskowego kierowani do odpowiednich organizacji wojskowych . Po roku służby byli obowiązani zdać egzamin . Jeśli egzamin zdali pomyślnie uzyskiwali rangę asystenta lub praktykanta swoich specjalności .
Piechota
Piechota była podstawowa siłą armii austro-węgierskiej . Wszystkie inne rodzaje broni służyły tylko do zabezpieczenia jej potrzeb . Zgodnie z założeniami piechota powinna potrafić z marszu bez wsparcia sil pomocniczych podjąć walkę z przeciwnikiem .
Dywizja piechoty wspólnej armii powinna składać sie z dwóch brygad piechoty , pułku artylerii polowej i pułku artylerii haubic . Brygada piechoty powinna sie składać z dwóch pułków piechoty .
Pulki piechoty , w zależności od miejsca sformowania , mogły być niemieckimi (deutsche Regimente) lub węgierskimi (ungarisсhe Regimente). Jedyną zewnętrzną różnicą w tym wypadku mogły być tylko niektóre szczegóły w umundurowaniu .
Przed wojna pułk piechoty składał sie z sztabu pułku , czterech batalionów piechoty , batalionu kadrowego (szkolnego) , taboru pułkowego i służby medycznej . Według stanów czasu wojny pułk powinien liczyć 104 oficerów i urzędników wojskowych , oraz 4810 podoficerów i szeregowych .
Tabory pułkowe dzieliły sie na tabor amunicyjny i tabor zaopatrzenia . Praktycznie cały ruchomy skład pułkowych taborów był rozdzielony do pododdziałów pułku .
W skład taboru zaopatrzenia wchodziły ruchome warsztaty , 17 wozów amunicyjnych ( po jednym dla każdej kompanii i jedna dla sztabu pułku) , 6 mułów do transportu osprzętu karabinów maszynowych i 6 zwykłych wozów do transportu gospodarstwa płatnika pułkowego , oficera intendentury oraz pozostałych służb pomocniczych .
Tabor amunicyjny pułku składał sie z 32 mułów do przenoszenia amunicji , dwóch parokonnych wozów do przewozu 4 skrzyń z amunicją ( 96 tys nabojów na kompanię ) i sprzętu medycznego , dwóch wozów z bronią . Na każdą kompanię przypadał parokonny wóz do przewozu 9450 szt. amunicji , kompanijnego sprzętu telefonicznego , sprzętu saperskiego,warsztatu szewca i krawca , map topograficznych oraz dokumentów kompanii . Razem z tym taborem przemieszczała sie kuchnia polowa , wóz intendenta , oraz wóz telefonistów .
Nawiasem , wspominając o zapasie amunicji żołnierza piechoty . Każdy piechur nosił w ładownicach , w plecaku i tornistrze amunicyjnym 120 nabojów . Ponadto jeden z kompanijnych mułów przenosił dla niego 20 szt , a na kompanijnym wozie znajdowało sie jeszcze 40 szt. Razem 200 szt. Z tego widać jaka wagę przykładało austro-węgierskie dowództwo do siły ognia ,zarówno pojedynczego żołnierza jak i całego pułku .
Sztab pułku składał sie z sztabu właściwego i plutonu inżynieryjnego .
W skład sztabu pułku wchodzili dowódca pułku , jego adiutant , starszy oficer służby medycznej , kwatermistrz , kapelan , trębacz pułkowy i dwóch konnych gońców .
Pluton inżynieryjny składał sie z oficera , 8 podoficerów i 64 szeregowych . Wyposażony był w sprzęt fortyfikacyjny do budowy umocnień i przeszkód w warunkach polowych . Do transportu materiałów wybuchowych przewidziany był jeden muł .
Zatem sztab pułku liczył 8 oficerów i 82 podoficerów i szeregowych .
Służba medyczna była zorganizowana w następujący sposób . W cztero-batalionowych pułkach było po 7 lekarzy , a w trój-batalionowych (pulki piechoty obrony terytorialnej , a po 1917 wszystkie pozostałe pulki piechoty) po 5 lekarzy . Pluton medyczny przy jednym z batalionów trój-batalionowego pułku składał sie z 1 oficera służby medycznej , 11 pielęgniarzy , 6 sanitariuszy , 28 sanitariuszy z noszami i dysponował 3 mułami . Kompanijna sekcja medyczna składała sie z 4 sanitariuszy z para noszy.
Nowo wcieleni otrzymywali przeszkolenie w batalionie kadrowym (Ersatzbataillonskader), następnie byli kierowani do miejsca dyslokacji pododdziału w składzie batalionu marszowego (Marschbataillon) i tam przeformowywani w batalion uzupełnienia (Ersatzbataillon).
Batalion piechoty składał sie z sztabu batalionu , czterech kompanii piechoty i plutonu karabinów maszynowych . Jeden z czterech batalionów pułku przed wojna był przygotowywany do prowadzenia działań bojowych w górach . Wspólne dowództwo armii przykładało szczególną uwagę szkoleniu do działań w górach . Co było związane z tym ze w wypadku wojny państwo miałoby minimum jeden front górski – na Bałkanach . W przyszlosci miało o wiele więcej : na Bałkanach , w Alpach i Karpatach .
W skład sztabu batalionu wchodziło 3 oficerów i 19 podoficerów i szeregowych .
Każda kompania składała się z 4 plutonów i kompanijnego taboru . W czasie pokoju kompania liczyła 5 oficerów , 10 podoficerów i 82 szeregowych . Kompanie pułków które stacjonowały na granicy z Rosja , w Bośni i Hercegowinie i Dalmacji liczyły po 14 podoficerów i 106 szeregowych . Na czas wojny etat przewidywał dwukrotne powiększenie kompanii : 4 oficerów , kadet , 35 podoficerów , 187 szeregowych , 4 saperów , 3 sanitariuszy z noszami , podoficera rachuby oraz trębacza .
Pluton karabinów maszynowych składał sie początkowo z dwóch sekcji po 2 obsługi karabinów każda . Obsługa karabinu składała sie z 1 oficera oraz 25 podoficerów i szeregowych. Każda obsługę przydzielano jednej kompanii piechoty . Ogólny etat plutonu karabinów maszynowych liczył 157 ludzi : 64 wchodziło do bezpośredniej obsługi , 9 zapasowych , 46 obsługiwało tabor składający sie z 24 mułów , 16 koni i 7 wozów . Cały pluton był podzielony na część bojowa i tabor amunicyjny . Do części bojowej plutonu wchodzili wszyscy oficerowie , 80 podoficerów i szeregowych i wszystkie zwierzęta juczne . Komplet jednego karabinu był transportowany na sześciu mułach : pierwszy przenosił karabin maszynowy i 500 szt amunicji , drugi 2000 szt amunicji , trzeci podstawę i osłonę karabinu , na czwartym i piątym przewożono sprzęt fortyfikacyjny i osprzęt , na szóstym tylko osprzęt .
Juz w czasie wojny , w roku 1915 , przewidziano utworzenie w etacie każdego batalionu początkowo drugiego plutonu karabinów , a wkrótce w składzie sekcji dodatkowych dwóch obsług . W roku 1916 liczba obsług w sekcji doszła do ośmiu . Zaczęto formować trzecie plutony . W składzie kompanii strzeleckich zaczęły sie pojawiać plutony lekkich karabinów maszynowych . Kiedy ich liczba sie zwiększyła , czwarty pluton każdej kompanii przekształcono na dwa plutony ręcznych karabinów maszynowych . Każdy taki pluton składał sie z 1 oficera oraz 35 podoficerów i szeregowych , obsługujących 4 ręczne karabiny maszynowe .
Na początku wojny w każdym plutonie istniała sekcja łączności składająca sie z trzech ludzi : dowódcy patrolu (pisarza) , obserwatora i łącznościowca . Jako środki łączności służyły dwie chorągiewki : jedna biała , a druga czerwona , niebieska , żółta lub biało-czerwona .Cały komplet ważył ok. 1,5 kg i był przytroczony do plecaka . Łączność kompanijna dysponowała lampkami sygnalizacyjnymi ( acetylenowymi lub parafinowymi ) i sekcja telefoniczna z trzech ludzi . Osprzęt telefoniczny był przewożony w specjalnej skrzyni na wozie kompanijnym . Przewidziane było również specjalne urządzenie uzupełniające pozwalające prowadzić łączność za pomocą alfabetu Morse`a . Zwykle kompania rozwijała łączność na odległość do 1,5 km .
Początek roku 1917 przyniósł rewolucje w Rosji w związku z czym aktywność działań bojowych na froncie wschodnim znacznie spadła , a roku 1918 działania wojenne w ogóle przerwano . Pozwoliło to w okresie lat 1917-1918 na przeprowadzenie w armii austro-węgierskiej głębokiej restrukturyzacji . 53 z 138 Brygad zmieniło numeracje . Skład pułku piechoty został zmniejszony do trzech batalionów . Z czwartych batalionów zostały sformowane nowe pułki ( 103-139 ) lub przekształcone w bataliony szturmowe dla każdej z 60 dywizji piechoty . Liczba batalionów pospolitego ruszenia została zmniejszona z 173 do 154 poprzez przeniesienie ludzi do oddziałów bojowych .
Teraz pułk piechoty składał sie z sztabu , trzech batalionów piechoty , trzech kompanii karabinów maszynowych , 12 plutonów ręcznych karabinów maszynowych , plutonu pułkowej artylerii , kompanii szturmowej , kompanii technicznej i taboru pułkowego (który nie przeszedł istotnych zmian) .
Sztab pułku został w poprzednim składzie .
Sztab batalionu składał sie z 4 oficerów oraz 14 podoficerów i szeregowych . W samym batalionie pełniło służbę 20 oficerów oraz 600 podoficerów i szeregowych .
Kompania karabinów maszynowych posiadała w swoich szeregach 5 oficerów oraz 160 podoficerów i szeregowych .
Pluton ręcznych karabinów maszynowych- 1 oficera oraz 25 podoficerów i szeregowych .
Pluton pułkowej artylerii składał sie z sekcji artyleryjskiej i sekcji moździerzy .
Sekcja artylerii posiadała na wyposażeniu dwa działka piechoty kalibru 37 mm . Każde działko obsługiwał działon w składzie 7 osób . Oprócz działonów w skład sekcji wchodzili oficer , jego zastępca , rusznikarz , trzech telefonistów ,2 kaprali (dublerów dowódców działonów ), 4 koniowodnych i amunicyjnych . Razem 28 ludzi .
Sekcja moździerzy również składała sie z dwóch obsług . Razem 30 osób (oficer , 2 podoficerów , po 10 osób w obsłudze , pozostali dwóch koniowodnych , telefoniści i rusznikarz ). Część lekkich moździerzy była posadowiona na kołowych lawetach .Większość moździerzy trzeba było jednak dostarczać na pozycje z wozów na rękach obsługi .
Kompania szturmowa składała sie z 3 oficerów oraz 120 podoficerów i szeregowych . Poszczególne jej plutony były przydzielone każdemu z batalionów . Do ich zadań należało nie tylko znajdować sie na czele natarcia , ale również towarzyszyć i osłaniać obsługi karabinów maszynowych , działek piechoty i sanitariuszy. Od zwykłych żołnierzy piechoty szturmowcy różnili sie głównie rodzajem uzbrojenia osobistego . Każdy był uzbrojony nie tylko w karabin lub pistolet , ale również w sztylet , dwa rodzaje granatów ręcznych (zaczepny i obronny) , a pod koniec wojny pierwszymi pistoletami maszynowymi . Często stosowano i inne rodzaje broni do walk wręcz w okopach przeciwnika jak różnego rodzaju buławy , kastety , kiścienie itp. Odpowiednio do zadań byli umundurowani i wyposażeni . Bluza i spodnie posiadały wzmocnienia na kolanach i łokciach . Stosowano buty górskie z owijaczami , stale nosili przy sobie hełmy i maski pgaz. Zamiast dwóch skórzanych tornistrów nosili lżejszy i pojemniejszy plecak górski . Do wyposażenia dodano torby do noszenia granatów , cztery worki do napełniania piaskiem , pochodnie , kij górski lub szuflę , nożyce do ciecia drutu , podwójny nienaruszalny zapas żywności i dwie manierki z wodą . Pododdziały szturmowe posiadały więcej środków łączności i ostrzegania : rakietnic , chorągiewek sygnalizacyjnych i lamp .
Zmieniające sie warunki wojny , potrzeby pułków w zakresie rozbudowy sieci okopów wymusiły powiększenie plutonu inżynieryjnego do rozmiarów kompanii . W roku 1918 kompania techniczna przedstawiała sobą grupę nowocześnie uzbrojonych i wyposażonych specjalistów . Wszyscy potrafili budować drogi , tunele i budowle fortyfikacyjne w górach . Nowe etaty przewidywały dla kompanii 5 oficerów , 213 podoficerów i szeregowych , 35 koni , 6 mułów i 15 wozów . W różnych pulkach skład kompanii wahał sie w przedziale 200-250 ludzi . W skład sztabu kompanii wchodził dowódca kompanii , starszy podoficer , dowódca taboru , kowal-ślusarz , trębacze , kapral , 4 sanitariuszy z noszami i kilku konnych gońców .Kompania dzieliła sie na pluton inżynieryjny , pluton ciężkiego uzbrojenia i tabor .
Pluton inżynieryjny składał sie z dowódcy , starszego podoficera , 4 kaprali , 36 szeregowych , kucharza i ordynansa . Plutonowi przydzielano kilka wozów . W jednym przewożono sprzęt fortyfikacyjny . W drugim materiały wybuchowe – 12 ładunków po 1 kg. , 2 ładunki po 9, 5 kg. , 70 detonatorów , 100 nabojów sygnałowych (50 białych i 50 kolorowych) do rakietnicy Verey , 50 rakiet sygnalizacyjnych , 3 skrzynie granatów ręcznych i pozostałe wyposażenie saperów . Niektóre plutony na specjalnych wozach przewoziły sprzęt do budowy mostów .
Pluton ciężkiego uzbrojenia składał sie z dowódcy , dwóch sekcji reflektorów , sekcji ciężkich miotaczy min (Minenwerfer) , sekcji lekkich miotaczy min (Granatenwerfer), sekcji miotaczy płomieni , koniucha , kucharza i ordynansa . Każdą sekcją dowodził starszy podoficer .
Pierwsza sekcja reflektorowa składała sie z podoficera i 9 żołnierzy obsługujących parę 30 cm reflektorów do oświetlania przedpola okopów na odległość do 350 m . Zdemontowane reflektory były transportowane w skrzyniach na mułach .
Druga sekcja z podoficera i 9 żołnierzy obsługiwała dwa 45 cm reflektory do oświetlania terenu na odległość do 1000 m. Ten sprzęt był przewożony na samochodzie lub wozie konnym .
Sekcja ciężkich miotaczy min miała na uzbrojeniu dwa 90 mm miotacze gazowe , oraz jeden 120mm miotacz min . Miotacze gazowe obsługiwały obsługi liczące po jednym podoficerze i 9 żołnierzy , natomiast miotacz min obsługa z podoficera i 4 żołnierzy . Zapas amunicji do miotacza gazowego wynosił 36 pocisków po 1,125 kg. , 6 bomb po 2,25 kg. , 6 granatów zapalających i 6 pocisków chemicznych . Ponadto obsługi dysponowały rakietnicami i zapasem nabojów sygnałowych .Miotacze gazowe oraz zapas amunicji do nich przewożono na dwóch wozach . Do miotacza min zapas wynosił 15 szt. Min .
Sekcja lekkich miotaczy min posiadała cztery miotacze gazowe , które razem z zapasem amunicji przewożono na jednym wozie . Amunicja mieściła sie w 6 skrzyniach po 6 ładunków i 8 skrzyniach po 4 ładunki . Jako uzbrojenie uzupełniające sekcja posiadała granaty ręczne .
Sekcja miotaczy płomieni składała sie z 10 ludzi . Miotacz płomieni był bronią obronną , i dlatego był rozwijany na przedniej krawędzi okopów . Stosowano miotacze trzech typów które potrafiły wyrzucać płonącą mieszankę na odległość 30-35 m.
Tabor kompanijny w swoim składzie miał płatnika , kuchnie polowa , wozy z sprzętem kuchennym i warsztatem polowym .
Pułkowy pluton telefoniczny w roku 1917 liczył 1 oficera , 100-130 podoficerów i szeregowych i dysponował 5 wozami z sprzętem . Przy sztabie pułku znajdowało sie 12 ludzi z jednym wozem , a w każdym batalionie 24 ludzi wraz z wozem .Ponadto w plutonie znajdowało sie 12-14 konnych gońców .
W ramach reorganizacji armii austro-węgierskiej w roku 1917 postanowiono utworzyć przy każdej dywizji piechoty batalion szturmowy. Za wzór posłużyły doświadczenia niemieckie . Bataliony szturmowe gromadziły kompanie szturmowe podległych pułków piechoty . W swojej strukturze batalion odpowiadał samodzielnemu batalionowi .
Sztab batalionu składał sie z 8 oficerów oraz 36 podoficerów i szeregowych . W czterech kompaniach pełniło służbę 20 oficerów i 600 podoficerów i szeregowych .W kompanii karabinów maszynowych było 5 oficerów oraz 160 podoficerów i szeregowych , w czterech plutonach lekkich karabinów maszynowych odpowiednio 4 i140 , w plutonie działek piechoty 1 i 25 , w plutonie technicznym 3 oficerów oraz 94 podoficerów i szeregowych .
Numery batalionów odpowiadały numerom dywizji .
W charakterze lekkiej piechoty w armii austro-węgierskiej występowały polowe bataliony strzeleckie (jegrów) . Jegrzy byli zorganizowani do działań w warunkach górskich . Batalion był sformowany jako samodzielny i składał sie z sztabu batalionu , plutonu inżynieryjnego , 4 kompanii po 4 plutony każda , plutonu karabinów maszynowych oraz batalionowego taboru .
Tabor dzielił sie na amunicyjny i zaopatrzeniowy . Kompania w swej strukturze odpowiadała kompanii piechoty , była jednak znacznie liczniejsza . Batalionem dowodził podpułkownik .
W trakcie wojny czwarta kompania każdego polowego batalionu jegierskiego została zreorganizowana i przekształcona na rowerową . Składała sie po reorganizacji z trzech plutonów rowerzystów i plutonu karabinów maszynowych. W skład kompanii wchodziły również 2 ciężarówki , 2 motocykle i rowerowa sekcja sanitarna .
Landwera i honwed były wojskami oficjalnie należącymi do Austrii i Węgier oddzielnie . Różnica pomiędzy austriacką landwerą , a węgierskim honwedem polegała nie tylko na miejscu formowania i nazwie , ale również na tym ze honwed był przeznaczony do działań wojennych tylko na terytorium królestwa węgierskiego i na jego wykorzystanie poza granicami kraju była potrzebna zgoda parlamentu węgierskiego
Dywizja piechoty austriackiej obrony terytorialnej (Landwehr-Infanterietruppendivisionen) składała sie z dwóch brygad piechoty landwery ( każda po dwa pułki), dywizjonu artylerii i dywizjonu haubic landwery . Pododdziały artyleryjskie nosiły numery swoich dywizji . W roku 1917 dywizje landwery zostały przemianowane na strzeleckie (Schuetzendivisione).
Pułk piechoty austriackiej obrony terytorialnej w swojej strukturze odpowiadał pułkowi piechoty armii wspólnej , lecz składał sie z trzech batalionów . W czasie pokoju kompania składała sie z 5 oficerów , 10 podoficerów i 85 szeregowych .W czasie wojny stany ulegały podwojeniu : 4 oficerów , kadet , 35 podoficerów , 187 szeregowych , 4 saperów , 3 sanitariuszy z noszami , podoficer gospodarczy i trębacz . W czasie pokoju pułk liczył 1439 żołnierzy , a wojny -3648 .
Dywizje piechoty węgierskiej obrony terytorialnej (m. k. honved gyalog hadosztaly) miały taką samą strukturę jak austriackie lecz bez dywizjonu haubic .Pułk piechoty honwedu miał podobna strukturę jak pułk landwery . W czasie pokoju kompania honwedu liczyła 4 oficerów , 12 podoficerów i 83 szeregowych .Zatem w pułku służyło 1440 żołnierzy . W czasie wojny stany zwiększano do 5 oficerów oraz 262 podoficerów i szeregowych . Zatem pułk w działaniach wojennych dysponował 104 oficerami oraz 4810 podoficerami i szeregowymi .
Dywizja kawaleryjska armii austro-węgierskiej składła sie z dwóch brygad kawaleryjskich i dywizjonu artylerii konnej . Brygada kawaleryjska z dwóch pułków kawaleryjskich . W szkoleniu dragonów , ułanów i huzarów nie było żadnych różnic , dlatego w jednej brygadzie mogły być różne rodzaje kawalerii . Różnica występowała jedynie w umundurowaniu i miejscu sformowania pułku . Do huzarów wcielano tylko mieszkańców Węgier , do dragonów – zarówno Austrii jak i Węgier , a do ułanów mieszkańców Czech , Galicji i Chorwacji .
W planach austro-węgierskiego dowództwa , kawalerii oddano w przyszłej wojnie tylko role pomocniczą , pomimo tego była utrzymywana na wysokim poziomie . Konie wierzchowe wcielane dla pułków kawaleryjskich były wysokiej jakości , w wieku 5-7 lat . Do strategicznych zadań konnicy należały głębokie rozpoznanie w składzie ugrupowań kawaleryjskich , osłona skrzydeł zgrupowań piechoty , zapewnienie pomiędzy nimi łączności , służba w charakterze straży przedniej , oraz w przypadku zwycięstwa w bitwie rozwiniecie sukcesu . Taktycznie były ograniczane do prowadzenia małych operacji rozpoznawczych i służby razem z piechotą na wysuniętych pozycjach . Ponadto na kawalerii spoczywał obowiązek eskortowania wysokich oficerów i służba przy sztabach w charakterze gońców , ochrony i sanitariuszy .
Żeby wykonać postawione zadania konnica została podzielona na trzy części . Podstawowa masa tego rodzaju wojsk była skupiona w dywizjach kawalerii (Kavalleriedivision lub Kavallerietruppendivision) i brygadach kawalerii (Kavalleriebrigaden) w składzie korpusów terytorialnych . Drugą częścią była kawaleria dywizyjna (Divisionskavallerie) – dwa szwadrony kawaleryjskie przydzielone do każdej dywizji piechoty . Trzecią – kawaleryjskie plutony sztabowe (Kavaleriestabszuege) , przedzielone do każdego armijnego , korpuśnego i dywizyjnego sztabu .
Najmniejszym pododdziałem kawaleryjskim był pluton (Zueg) . 3-4 plutony stanowiły szwadron (Eskadron, od roku1917 – Schwadron). W czasie pokoju szwadron liczył 5 oficerów , 20 podoficerów , 146 szeregowych i 156 koni wierzchowych . W czasie wojny jego skład wzrastał do 175 żołnierzy , 165 koni wierzchowych , 12 koni jucznych do przewozu amunicji , i jednego konia pociągowego do transportu sprzętu gospodarczego . Trzy szwadrony stanowiły dywizjon , a dwa dywizjony pułk .Ponadto w pułku istniał sztab i pododdziały pomocnicze . Pomocniczymi były tabor amunicyjny i zaopatrzeniowy , plutony inżynieryjny i łączności .Pluton łączności obejmował dwie sekcje telegraficzne (Telegraphpatrouille) i dwie obsługi acetylenowych lamp sygnalizacyjnych (Fernsignalpatrouille).
W czasie pokoju pułk liczył 37 oficerów oraz 874 podoficerów i szeregowych , podczas wojny 1275 żołnierzy , 1156 wierzchowców , 42 koni jucznych i 27 pociągowych .
Pododdziały inżynieryjne 6-go pułku dragonów , 1-go , 2-go i 16-go pułku huzarów , 3-go ,7-go pułku ułanów były specjalnie szkolone i wyposażone do tego aby sformować kawaleryjskie brygady pontonowe przeznaczone do forsowania przez kawalerię poważniejszych przeszkód wodnych . Ponadto każdy kawaleryjski pluton inżynieryjny posiadał w swoim wyposażeniu lekkie pontony służące do przeprawy przez mniejsze rzeki i zbiorniki wodne .
Już zima roku 1915 pokazała , że w warunkach wojny pozycyjnej rola kawalerii bardzo zmalała i zaczęły pojawiać sie spieszone pododdziały kawalerzystów . Pod koniec roku 1916 już w każdym pułku większość stanów osobowych było spieszonych i przesiadło sie z końskich zadów do okopów , do swoich towarzyszy z piechoty . W końcu kawalerzyści wykonywali prawie wyłącznie zadania ochrony i gońców przy sztabach . W rezultacie po ostatniej reorganizacji armii w roku 1917 w każdej dywizji piechoty został tylko jeden szwadron kawalerii . Spieszona dywizja kawalerii swoją siłą odpowiadała brygadzie piechoty .
W czasie działań wojennych przewidziano na każdą dywizję kawaleryjską 1-2 obsługi karabinów maszynowych . W miarę przechodzenia do wojny okopowej i zwiększania sie roli artylerii i karabinów maszynowych , na początku roku 1917 juz każdy pułk kawalerii posiadał 4 karabiny maszynowe .
Kawaleria austriackiej obrony terytorialnej składała sie z trzech brygad kawaleryjskich (k.k. Landwehrkavalleriebrigaden) w skład których wchodziły ułańskie pułki landwery .
Struktura kawaleryjskiego pułku landwery odpowiadała pułkowi kawaleryjskiemu wspólnej armii ,skład osobowy szwadronu w czasie pokoju był słabszy : 5 oficerów , 10 podoficerów i 75 szeregowych oraz 77 wierzchowców . Różnica miała być wyrównana na początku wojny przez wcielenie rezerwistów .
W roku 1917 ułani landwery (Landwehrulanen) zostali przemianowani na strzelców konnych (reitende Schuetzen).
Na temat kawaleryjskich pułków węgierskiej obrony terytorialnej – huzarów honwedu Adamienko nic nie wspomina
Artyleria
Poziom artylerii austro-węgierskiej stał na stosunkowo wysokim poziomie. Armia cesarsko-królewska uzbrajała sie w bardziej udane wzory konstruowanych dział i haubic . Szczególną uwagę zwracano na szkolenie artylerzystów . Po pierwsze dobierano poborowych z wykształceniem . Po drugie przed wojna czas służby artylerzystów wynosił 3 lata .
Artyleria polowa armii wspólnej była skupiona w 14 brygad artyleryjskich(Feldartilleriebrigaden) , po jednej w korpusie armijnym . Brygadą dowodził generał-major , chociaż mógł pułkownik . W skład brygady wchodziły trzy pułki artylerii polowej , pułk haubic i dywizjon ciężkich haubic .
Pułkiem dowodził pułkownik , dywizjonem podpułkownik , a baterią kapitan . Brygada artylerii była włączona do jednej z dywizji piechoty korpusu armijnego .
Dywizjon artylerii konnej należał do dywizji kawaleryjskiej .
Artyleria górska była zorganizowana w trzy brygady artylerii górskiej . Po jednej takiej brygadzie artylerii górskiej , jako uzupełnienie oprócz brygady artylerii dodano w trzech korpusach armijnych : XIV (sztab w Insbrucku ) , XV ( Sarajewo ) i XVI ( Mostar ) .
W korpusach armijnych posiadających na swoim terenie większe fortyfikacje było przewidziane istnienie pułków artylerii fortecznej . Artyleria forteczna składała sie z sześciu pułków i ośmiu dywizjonów . Były one skupione w 5 brygad (Festungsartilleriebrigaden).
Dywizjony artylerii polowej i dywizjony haubic landwery przydzielono dywizjom piechoty
landwery i nosiły ich numery .
W początku wojny oddziały i pododdziały artyleryjskie składały się :
-pułk artylerii polowej składał sie z pięciu baterii . W każdej było 6 dział M.05 lub M.06/09 .
W czasie wojny była formowana jeszcze jedna bateria .
-pułk haubic – 4 baterie po 6 haubic M.99 , później M.14 lub M.16 .
-dywizjon ciężkich haubic – dwie baterie ciężkich haubic M.99/04 , później M.14 .
-dywizjon artylerii konnej – trzy baterie po 4 działa M.05 .
-pułk artylerii górskiej – dywizjon lekkich dział ( 4 baterie po 4 działa M.99 , później M.08 lub M.09 ) , oraz dywizjon haubic .
-pułk artylerii fortecznej – z 2 lub 3 dywizjonów , uzbrojonych w różne działa , poczynając od przestarzałych dział M.61 , a kończąc na 305 mm. moździerzach „Skoda” .
-dywizjon lekkiej artylerii landwery – 2 baterie po 6 dział M.05 . Później stan dywizjonu zwiększono do 4 baterii .
-dywizjon haubic landwery - 2 baterie po 6 haubic M.99 lub M.99 . Później stan dywizjonu
zwiększono do 4 baterii .
Podczas reorganizacji armii austro-węgierskiej w roku 1917 w skład każdej dywizji piechoty wszedł jeszcze jeden pułk artylerii polowej . Nowy pułk otrzymywał numer 10X , gdzie „X” oznaczał numer dywizji . Przy każdej spieszonej dywizji kawalerii utworzono po jednym pułku artylerii polowej i jednym dywizjonie ciężkich haubic .Formacje te przy numerze posiadały literę „K” .
Wojska inżynieryjne i tabory
Armia austro-węgierska wykorzystywała różne pododdziały inżynieryjne .
Batalion saperów składał sie z pięciu kompanii , przy czym piąta była przeznaczona do obsługi istniejących budowli fortyfikacyjnych i wraz z rozpoczęciem działań wojennych rozwijała sie w trzy nowe kompanie . Przy każdym batalionie znajdował sie ruchomy park który w wypadku wojny rozwijał sie w cztery parki budowy mostów i jeden narzędziowy . Każda kompania pionierów posiadała ponadto po jednym stalowym pontonie do prowadzenia przepraw . Przewoźne wyposażenie zawierało mienie minerów oraz narzędzia i urządzenia ciesielskie .
Przed wojna tabory armii austro-węgierskiej składały sie z 16 dywizjonów taborowych , które byly skupione w trzy pułki taborów . Jeden dywizjon taborów przypadał na jeden korpus armijny i składał sie z 4-10 szwadronów . Szwadrony z kolei dzieliły sie na plutony , co pozwalało dzielić tabory na armijne , korpuśne , dywizyjne i tabory parków mostowych . Konie i część wozów mobilizowano wraz z wybuchem wojny u ludności . Własność armii stanowiły wozy amunicyjne , sanitarne i batalionów marszowych .
W roku 1917 tabory zostały całkowicie zreorganizowane w 266 kolumn samochodowych i 755 taborów transportowych .
Doświadczenia wojny Prus z Francja pokazały ze czas konieczny do przejścia od stanu pokoju , do stanu wojny , a zwłaszcza możliwość skoncentrowania sił na wybranym kierunku zależał w dużej mierze od sprawności sieci kolejowej . Dlatego linie kolejowe stały sie swojego rodzaju „dzieckiem troski” Sztabu Generalnego
Dla organizowania przewozów kolejowych na okupowanych w czasie wojny terytoriach istniała specjalna organizacja nosząca nazwę „cesarsko-królewskich kolei wojskowych” (k.u.k. Heeresbahnen – H.B.). Była zorganizowana na podobieństwo zwykłych cywilnych towarzystw kolejowych i wchodziła w skład c.k. Ministerstwa Wojny (k.u.k. Reichskriegsministerium). Po wybuchu wojny przeszła pod kierownictwo Naczelnej Komendy Armii (Armeeoberkommando – А.О.К.).
Po zajęciu i okupacji Bośni i Hercegowiny „Heeresbahnen” kontrolowała funkcjonowanie c.k. Kolei Wojskowej Banja Luka-Doberlin (k.u.k. Militaerbahn Banja Luka-Doberlin). Jej sztab mieścił sie w Banja Luce . Również po aneksji tego terytorium pomimo budowy nowych linii kolejowych , ta linia pozostała pod kontrolą „HB”. Pozostałe były w władaniu „Bośniacko-Hercegowińskich Kolei Państwowych” (bosnisch-herzegowinische Staatsbahn – B.H. StB).
W chwili wybuchu wojny „HB” stała sie całkowicie odpowiedzialna za przewozy kolejowe na terenach okupowanych . W tym celu została rozdzielona na trzy sekcje : HB-Ost - odpowiadała za przewozy w Rosji , HB-Sued – na Bałkanach za przewozy ładunków z Serbii i Rumunii do Kosowa i Macedonii , trzecia sekcja HB-Suedwest, została stworzona w październiku 1917 r. na froncie włoskim , po sforsowaniu przez armię austro-węgierską rzek Isonzo i Piawe oraz zajęciu w ten sposób znacznej części terytorium Królestwa Włoch .
W związku z zwiększeniem roli kolei w przerzutach wojsk w przypadku mobilizacji , w roku 1875 w składzie Sztabu Generalnego zostało utworzone specjalne biuro transportu kolejowego (Eisenbahnbuero des Generalstabes). Do zadań tego biura oprócz korygowania planów mobilizacyjnych , wchodziły również zagadnienia pomocy w nabywaniu nowych i zachowaniu w sprawności starych lokomotyw i wagonów ( pod kątem potrzeb mobilizacyjnych armii ) przez prywatne spółki kolejowe , oraz najważniejsze zadanie to szczegółowe planowanie nowych tras kolei państwowych zgodnie z interesami armii . Zgodnie z instrukcjami Ministerstwa Wojny prywatne i państwowe koleje powinny utrzymywać zapas 3 mln. ton węgla w charakterze zapasu wojennego . Staraniami licznego personelu biura plany przerzutów wojsk zmieniano corocznie . Zgodnie z przewidywanym teatrem działań wojennych otrzymywały szyfr literowy i były drukowane na kolorowym papierze : „B” (Bałkany , papier żółty ) , „R” ( Rosja , papier biały ) , „I” ( Wlochy , papier niebieski ).
Niedociągnięcia w planach ,obnażone w pierwszych miesiącach wojny , zmusiły do przebudowy systemu . W składzie c.k. Ministerstwa Wojny (później Naczelnej Komendy Armii ,AOK) wprowadzono stanowisko szefa kolei polowych (Chef des Feldeisenbahnwesens).Samo biuro 27 września 1915 r. przekształcono w Centralny Zarząd Transportu Kolejowego i Wodnego (Zentrale Eisenbahn- und Dampfschifftransportleitung – ZTL) w składzie AOK . Jak wynika z nazwy , do poprzednich zadań przybyły przewozy transportem rzecznym i morskim . Przewozy transportem konnym pozostały poza jego prerogatywami . Ponieważ jak sie okazało do wojny została wciągnięta również cała gospodarka państwa , ZTL zabezpieczało potrzeby zarówno wojskowe jak również cywilne . Również personel składał sie teraz z wojskowych i pracowników cywilnych ( z personelu państwowych i prywatnych spółek kolejowych ) .Zarówno na większych obszarach , jaki w frontowych strefach pozostających w gestii k.u.k. Heeresbahnen, zarządzanie transportem było wykonywane przez Polowe Zarządy Transportu (Feldtransportleitungen – FTL). W roku 1917 takich zarządów było 8 ( Nr 1 , 5 ,6 , 7 ,8 , 9 11 , 12 ) . Do organizacji i kontroli przewozów regionalnych przy większych węzłach kolejowych „FTL” miał własne przedstawicielstwa (Exposituren). Najmniejszym ogniwem były zarządy dworców (Bahnhofskommando) na większych dworcach kolejowych .
Na Dunaju i Adriatyku funkcjonował wodny odpowiednik „FTL” Zarząd Transportu Morskiego” (Seetransportleitung). W roku 1917 miał siedzibę w Rijece (Fiume) , a ekspozytury miescily sie w Splicie i Herceg Novi . Na niższym poziomie funkcjonowały : Zarządy Portów (Schiffstationskommandos) w Wiedniu , Budapeszcie i jeszcze osiemnastu innych miastach na Dunaju ; Zarządy Grup Statków (Schiffsgruppenkommandos) na Sawie i Dunaju ; Zarząd Żeglugi na jeziorze Szkoderskim (Schiffahrtsleitung Skutarisee) oraz Składnice Eksploatacyjne (Betriebs Det. Virpazar-Bar). Ponadto funkcjonowały Ekspozytury Grupy Żeglugi ZTL (Expositur d. ZTL Schiffartsgruppe) w Suboticy , Osarze i Rusie na Dunaju .
Do wykonania nowych specyficznych zadań komunikacyjnych i łączności , w roku 1883 powołano c.k. pułk kolejowy i telegraficzny (k.u.k. Eisenbahn- und Telegraphenregiment). Sztab pułku oraz pierwszy batalion zakwaterowano w Korneuburgu , a drugi batalion w Banja Luce . Każdy batalion składał sie z czterech kompanii .
Przyczyną tak dalekiej dyslokacji drugiego batalionu , była prawdopodobnie wspomniana wcześniej wąskotorowa linia kolejowa w Bośni-Hercegowinie , zbudowana przez armię i od samego początku eksploatowana przez „HB” . Niewiele później władze cywilne rozbudowały w tej górzystej krainie siec linii kolejowych co znacznie zwiększyło jej przydatność operacyjna .
W roku 1911 pułk rozdzielono według specjalności na dwa . Pułk telegraficzny zakwaterowano w St. Poelten .
Jednym z skutków reform wojskowych była zmiana stosunku do wyszkolenia wojskowego podoficerów i szeregowców . Zostały opracowane instrukcje i wskazówki dla armii i floty . Żołnierz który otrzymał specjalistyczne przeszkolenie i pomyślnie zdał egzamin kwalifikacyjny mógł ubiegać sie o przyznanie mu jednego z dwóch rodzajów odznak kwalifikacyjnych – akselbantów lub metalowej odznaki .
Żołnierz pułku kolejowego mógł otrzymać akselbant -odznakę wyróżniającego sie żołnierza pułku kolejowego i telegraficznego (Arbeiterauszeichnung fuer die Eisenbahn- und Telegraphenregiment) http://ah.milua.org/awords/class-zagal/eisenbahn.html
Akselbant wykonano z wełnianego sznura koloru ciemno-zielonego o średnicy 4 mm , i miał długosc 53,5 cm . Z jednej strony był zakończony dużą 11 cm pętlą , do zaczepiania przy naramienniku , poniżej której był doczepiony wełniany pompon-kulka o średnicy 3,5 cm . Niżej na 11 cm sznurach zaczepione były jeszcze dwie pary podobnych kulek – o średnicy 3 cm (górne) i 4 cm (dolne) . Drugi koniec akselbantu był zakończony mała pętelką do mocowania na guziku .
Odznakę wprowadzono w roku 1890 i pozostawiono po podziale pułku na oddzielne pułki : kolejowy i telegraficzny . Warunkiem otrzymania odznaki była umiejętność budowy linii kolejowych , stacji kolejowych , linii telegraficznych , umiejętność przekazywania podstawowych sygnałów , oraz znajomość posługiwania sie materiałami wybuchowymi . Odznakę nadawał dowódca pułku , (później pułków) na wniosek dowódcy kompanii . Istniało jednak ograniczenie , zgodnie z którym nie mogło być w kompanii więcej niż 8-10 ludzi nagrodzonych odznaką.
Szerokość torowiska większości kolei w Austro-Węgrzech była podobna jak w zachodniej i centralnej Europie – 1435 mm . Dosyć często korzystano z wąskotorowej szerokości – 760 mm . Po raz pierwszy zastosowano ja dla kolei w Bośni i Hercegowinie (Bosnabahn) . Te linie kolejowe , które budowano w bezpośredniej bliskości linii frontu , służące do transportu niezbędnego zaopatrzenia dla oddziałów (Feldbahnen), miały szerokości torowiska 600 mm . Interesujące , że niektóre z tych „polowych linii kolejowych”, zbudowane w Serbii i Kosowie , wykorzystywano jeszcze długo po zakończeniu drugiej wojny światowej .
Nie możesz pisać nowych tematów Nie możesz odpowiadać w tematach Nie możesz zmieniać swoich postów Nie możesz usuwać swoich postów Nie możesz głosować w ankietach
