Wysłany: 2007-06-23, 11:45System odznaczen w Austro-Wegrzech
Każdy kraj ma swój sposób nagradzania obywateli , przy czym najczęściej są to ordery i odznaczenia . Ordery jako najwyższe odznaczenia wywodzą sie z średniowiecznych zakonów rycerskich , na których wzór władcy tworzyli organizacje mające udzielić wsparcia politycznego dla ich działań . Członkowie takich stowarzyszeń wyróżniali sie specjalnymi insygniami , a należeć do nich mogli tylko wysoko urodzeni . Z czasem powstała konieczność nagradzania obywateli niższych warstw , szczególnie w wojsku . Dlatego w w. XIX zaczęto ustanawianie odznaczeń , które w stosunku do orderów miały być nagrodami niższymi i przez to dostępne szerszym grupom społecznym . Odznaczenia dzielą sie pod względem ważności na krzyże , gwiazdy oraz medale . Istotny jest jeszcze jeden podział : na nagrody oraz medale pamiątkowe . Pierwsze przyznaje sie za zasługi , natomiast medale pamiątkowe za uczestnictwo w ważnych wydarzeniach
------------------------------------------------------
Kolejność noszenia orderów i medali Austro-Węgier
w okresie pierwszej wojny światowej
1.Rycerski Order Złotego Runa (1)
(Ritter-Ordens vom Goldenen Vliese)
2.Krzyż Wielki Wojennego Orderu Marii Teresy (3)
(Grosskreuz des Militar-Maria Theresien-Ordens)
3.Krzyż Wielki węgierskiego Orderu Sw. Stefana (4)
(Grosskreuz des ungarischen St. Stephan-Ordens)
4.Krzyż Zasług Wojennych Pierwszej klasy (11)
(Militarverdienstkreuz 1. Klasse)
5.Krzyż Wielki austriackiego Orderu Leopolda (5)
(Grosskreuz des osterreichischen Leopold-Ordens)
6.Pierwszy klasa austriackiego Orderu Zelaznej Korony (6)
(1. Klasse des osterreichischen Ordens der Eisernen Krone)
7.Pierwsza klasa austriackiego Orderu Leopolda (5)
( 1. Klasse des osterreichischen Leopold-Ordens)
8.Krzyż Wielki austriackiego Orderu Franciszka Józefa (7)
( Grosskreuz des osterreichischen Franz Joseph-Ordens)
9.Krzyż Komandorski Wojennego Orderu Marii Teresy (3)
Kommandeurkreuz des Militar-Maria Theresien-Ordens)
10.Krzyż Komandorski węgierskiego Orderu Sw. Stefana (4)
(Kommandeurkreuz des ungarischen St. Stephan-Ordens)
11.Krzyż Zasług Wojennych Drugiej klasy (11)
(Militarverdienstkreuz 2. Klasse)
12.Krzyż Komandorski austriackiego Orderu Leopolda (5)
(Kommandeurkreuz des osterreichischen Leopold-Ordens)
13.Druga klasa austriackiego Orderu Zelaznej Korony (6)
(2. Klasse des osterreichischen Ordens der Eisernen Krone
14.Krzyż Kawalerski austriackiego Orderu Franciszka Józefa z Gwiazda (7)
(Komturkreuz des osterreichischen Franz Joseph-Ordens mit dem Sterne)
15.Krzyż Kawalerski austriackiego Orderu Franciszka Jozefa (7)
(Komturkreuz des osterreichischen Franz Joseph-Ordens)
16.Krzyż Rycerski Wojennego Orderu Marii Teresy (3)
(Ritterkreuz des Militar-Maria Theresien-Ordens)
17.Krzyż Franciszka Józefa
(Franz Joseph-Kreuz)
18.Krzyż Mały węgierskiego Orderu Sw. Stefana (4)
(Kleinkreuz des ungarischen St. Stephan-Ordens)
19.Krzyż Rycerski austriackiego Orderu Leopolda (5)
( Ritterkreuz des osterreichischen Leopold-Ordens)
20.Gwiazda Zasług Honorowej Odznaki Czerwonego Krzyża (12)
(Verdienststern des Ehrenzeichens vom Roten Kreuz)
21.Krzyż Oficerski austriackiego Orderu Franciszka Józefa (7)
(Offizerskreuz des osterreichischen Franz Joseph-Ordens
22.Trzecia klasa austriackiego Orderu Zelaznej Korony (6)
( 3. Klasse des Ordens des osterreichischen Ordens der Eisernen Krone )
23.Krzyż Rycerski austriackiego Orderu Franciszka Józefa (7)
(Ritterkreuz des osterreichischen Franz Joseph-Ordens )
24.Zloty Medal Za Dzielność dla oficerów (19 )
(Goldene Tapferkeitsmedaille fur Offiziere)
25.Srebrny Medal Za Dzielność Pierwszej klasy dla oficerów (19 )
(Silberne Tapferkeistmedaille 1. Klasse fur Offiziere)
26.Krzyż Zaslug Wojennych Trzeciej klasy (11)
( Militaerverdienstkreuz 3. Klasse )
27.Orderowa Odznaka Pierwszej klasy Honorowej Odznaki Czerwonego Krzyża (12)
( Ordenszeihen 1. Klasse des Ehrenzeichens vom Roten Kreuz )
28.Krzyż Zasług dla Duchownych Pierwszej klasy na biało-czerwonej wstążce (13)
( Gestliches Verdienstkreuz 1. Klasse am weissroten Bande )
29. Krzyż Zasług dla Duchownych Pierwszej klasy na białej wstążce (13)
(Gestliches Verdienstkreuz 1. Klasse am weissen Bande )
30.Odznaka Wojennej Fundacji Elżbiety Teresy (14)
(Dekoration der Elisabeth Theresien-Militaerstiftung )
31.Pamiątkowa Odznaka Feldmarszałka Arcyksięcia Albrechta (15)
(Erinnerungszeichen an Feldmarschall Erzherzog Albrecht )
32.Honorowa Odznaka za osiagniecia w Naukach i Sztuce
(Ehrenzeichen fur Kunst und Wissenschaft )
33.Krzyż Zasług dla Duchownych Drugiej klasy na biało-czerwonej wstążce (13)
(Gestliches Verdienstkreuz 2. Klasse am weissroten Bande )
34.Krzyż Zasług dla Duchownych Drugiej klasy na białej wstążce (13)
(Gestliches Verdienstkreuz 2. Klasse am weissen Bande )
35.Wielki Medal Zasług Wojennych (20)
(Grosse Militaerverdienstmedaille )
36.Srebrny Medal Zasług Wojennych na wstążce Krzyża Zasług Wojennych (20)
( Silberne Militaerverdienstmedaille am Bande des Militarverdienstkreuzes )
37.Srebrny Medal Zasług Wojennych na czerwonej wstążce (20)
( Silberne Militaerverdienstmedaille am roten Bande )
38.Brązowy Medal Zasług Wojennych na wstążce Krzyża Zasług Wojennych (20)
( Bronzene Militaerverdienstmedaille am Bande des Militarverdienstkreuzes )
39.Brązowy Medal Zasług Wojennych na czerwonej wstążce (20)
( Bronzene Militarverdienstmedaille am roten Bande )
40.Złoty Medal Za Dzielność (19 )
( Goldene Tapferkeitsmedaille )
41.Złoty Krzyż Zasług z Koroną (16)
( Goldenes Verdienstkreuz mit der Krone )
42.Krzyż Wojenny Za Służbę Cywilną Pierwszego stopnia (18 )
( Kriegskreuz fur Zivilverdienste I. Grades )
43.Krzyż Oficerski Honorowej Odznaki Czerwonego Krzyża (12)
( Offizierskreuz des Ehrenzeichens vom Roten Kreuz )
44.Złoty Krzyż Zasług (16)
( Goldenes Verdienstkreuz )
45.Srebrny Medal Za Dzielność Pierwszej klasy (19 )
( Silberne Tapferkeitsmedaille 1. Klasse )
46.Srebrny Medal Za Dzielność Drugiej klasy (19 )
( Silberne Tapferkeitsmedaille 2. Klasse )
47.Brązowy Medal Za Dzielność (19 )
( Bronzene Tapferkeitsmedaille )
48.Medal Orderu Elżbiety (8 )
( Medaille des Elizabetch-Ordens )
49.Srebrny Krzyż Zasług z Koroną (16)
( Silbernes Verdienstkreuz mit der Krone )
50.Srebrny Krzyż Zasług (16)
( Silbernes Verdienstkreuz )
51.Zelazny Krzyż Zasług z Koroną (17)
( Eisernes Verdienstkreuz mit der Krone )
52.Zelazny Krzyż Zasług (17)
( Eisernes Verdienstkreuz )
53.Medal Wojskowy ( Medal 2 grudnia 1873 r.) (21)
( Kriegsmedaille)
54.Krzyż Wojenny Za Służbę Cywilną Drugiego stopnia (18 )
(Kriegskreuz fur Zivilverdienste II. Grades )
55.Pamiątkowy Medal Za Wojnę Z Dania 1864 r. (22)
(Erinnerungsmedaille an den Feldzug 1864 gegen Daenemark )
56.Srebrny Medal Pamiątkowy Za Obronę Tyrolu w 1848 r.
( Silberne Denkmunze an die Tiroler Landesverteidigung vom Jahre 1848 )
57.Srebrny Medal Pamiątkowy Za Obronę Tyrolu w 1866 r
( Silberne Denkmunze an die Tiroler Landesverteidigung vom Jahre 1866 )
58.Krzyż Wojskowy Cesarza Karola (24)
(Karl-Truppenkreuz)
59.Krzyż Wojenny Za Służbę Cywilną Trzeciego stopnia (18 )
(Kriegskreuz fur Zivilverdienste III. Grades )
60.Oficerskie Odznaczenie Za Służbę Pierwszej klasy (25)
( Militardienstzeichen 1. Klasse fur Offiziere )
61.Medal Honorowy Za 40 lat Nienagannej Służby (26)
( Ehrenmedaille fur 40-jaehrigetreue Dienste )
62.Oficerskie Odznaczenie Za Służbę Drugiej klasy (25)
( Militardienstzeichen 2. Klasse fur Offiziere )
63.Oficerskie Odznaczenie Za Służbę Trzeciej klasy (25)
( Militardienstzeichen 3. Klasse fur Offiziere )
64.Orderowa Odznaka Drugiej klasy Honorowej Odznaki Czerwonego Krzyża (12)
( Ordenszeihen 2. Klasse des Ehrenzeichens vom Roten Kreuz )
65.Odznaka Za Służbę dla podoficerów za 20 lat służby (27)
(Militardienstzeichen 1. Klasse für Mannschaft)
66.Odznaka za Służbę dla podoficerów za 10 lat służby (27)
(Militardienstzeichen 2. Klasse für Mannschaft)
67.Odznaka za Służbę dla dla podoficerow za 6 lat służby (27)
(Militardienstzeichen 3. Klasse für Mannschaft)
68.Brazowa Odznaka Honorowa Za 40 lat Nienagannej Służby W Korpusie Pospolitego Ruszenia (28 )
(Bronzenes Ehrenzeichen fur vierzigjaehrige verdienst Mit gliedschaft bei einer
landsturmpflichtigen Korperschaft )
69.Brazowa Odznaka Honorowa Za 25 lat Nienagannej Służby W Korpusie Pospolitego Ruszenia (28 )
(Bronzenes Ehrenzeichen fur funfundzwanzigjahrige verdienst Mit gliedschaft bei einer
landsturmpflichtigen Korperschaft )
70.Krzyż Wojenny Za Służbę Cywilną Czwartego stopnia (18 )
(Kriegskreuz fur Zivilverdienste IV. Grades )
71.Srebrny Medal Honorowy Czerwonego Krzyża (12)
(Silberne Ehrenzeichens vom Roten Kreuz)
72.Złoty Medal Jubileuszowy dla członków dworu (29 )
(Goldene Jubilaumshofmedaille)
73.Srebrny Medal Jubileuszowy dla członków dworu (29 )
(Silberne Jubilaumshofmedaille)
74.Brązowy Medal Jubileuszowy dla członków dworu (29 )
(Bronzene Jubilaumshofmedaille)
75.Złoty Medal Jubileuszowy dla Sił Zbrojnych (29 )
(Goldene Jubilaumshofmedaille für die bewaffnete Macht)
76.Brązowy Medal Jubileuszowy dla Sił Zbrojnych (29 )
(Bronzene Jubilaumshofmedaille für die bewaffnete Macht)
77.Medal Jubileuszowy dla Cywilnych Urzędników Państwowych (29 )
(Jubilaumshofmedaille für Zivilstaatsbedienstete)
78.Dworski Krzyż Jubileuszowy (30)
(Jubilaums-Hofkreuz)
79.Wojskowy Krzyż Jubileuszowy (30)
(Militar-Jubilaumskreuz)
80.Krzyż Jubileuszowy dla Cywilnych Urzędników Państwowych (30)
( Jubilaumskreuz für Zivilstaatsbedienstete)
81.Orderowa Odznaka Pierwszego stopnia Krzyża Pamiątkowego
Cesarza i Krola Franciszka Józefa I
(Erinnerungskreuz an Kaiser und König Franz Joseph I., Ordenszeichen I. Grades)
82.Orderowa Odznaka Drugiego stopnia Krzyża Pamiątkowego Cesarza i Króla Franciszka Józefa I
(Erinnerungskreuz an Kaiser und König Franz Joseph I., Ordenszeichen II. Grades)
83.Pamiątkowy Medal za Bośnię i Hercegowinę (31)
(Bosnischhercegovinische Erinnerungsmedaille)
84.Krzyż Pamiątkowy lat 1912-1913 (32)
(Erinnerungskreuz 1912-1913)
85.Medal Pamiątkowy Wyprawy Morskiej lat 1892-1893 (33)
(Seereisedenkmunze 1892-1893)
86.Medal Za Rany (34)
(Verwundetenmedaille)
87.Brązowy Medal Honorowy Czerwonego Krzyża (12)
(Bronzene Ehrenzeichens vom Roten Kreuz)
88.Honorowy Medal za 25 lat Służby w Straży Pożarnej lub Drużynach Ratowniczych (35)
(Ehrenmedaille für 25-jaehrige verdienstvolle Taetigkeit auf dem Gebiete des Feurwehr- und Rettungswessens)
89.Krzyż Mały Maltańskiego Zakonu Rycerskiego (9)
(Kleinkreuz des Malteser Ritterordens)
90.Krzyż Niemieckiego Rycerskiego Zakonu św Marii (10)
(Marianerkreuz des Deutschen Ritterordens)
Zagraniczne odznaczenia nosiło sie po austro-węgierskich , w kolejności odpowiedniego starszeństwa w państwie nadającym , oraz według państwowych przynależności w porządku alfabetycznym w języku francuskim :
Allemagne(Niemcy)
Etats Unis de l`Amerique (USA)
France (Francja)
Grande Bretagne (Wielka Brytania)
Italie (Włochy)
Japon (Japonia)
Russie (Rosja)
Turquie (Turcja)
wedlug http://ah.milua.org/awords/starshinstvo.htm
1. Order Złot ego Runa
Ritter-Ordens vom Goldenen Vliese
Order Złotego Runa ( łac . Ordo Velleris Aurei, niem . Orden vom Goldenen Vlies, fr.Ordre de la
Toison d'Or) –właściwie Zakon Złotego Runa - jest obecnie najwyższym odznaczeniem
państwowym Królestwa Hiszpanii oraz rycerskim orderem domowym b. austriackiego domu
panującego Habsburgów . W starszeństwie orderów świata zajmuje trzecie miejsce po papieskim
Orderze Chrystusa i angielskim Orderze Podwiązki
Order domowy - (czasami także zakon dynastyczny) (ang. Order of the Royal House ,
niem . Hausorden , fr. Ordre de la Maison souveraine) (order:łac.-zakon ) - takie rycerskie
organizacje ( ordery ), były ustanawiane jako prywatne zakony rycerskie podległe suwerenowi.
Znakiem przynależności do zakonu-orderu domowego były insygnia w formie odznak, płaszcze
rycerskie, miecze itp. Do orderu domowego należeli zwykle członkowie rodziny władcy, jego
najbliżsi przyjaciele czy zasłużeni dworzanie.
Charakterystyczną cechą orderów domowych było uzyskiwanie ich przez książąt krwi nie poprzez
nadanie, lecz poprzez urodzenie. Na wielu dworach królewskich istniał zwyczaj wkładania do
kołyski świeżo narodzonego męskiego potomka insygniów orderu domowego. Nie dotyczyło to na
ogół księżniczek, dla których ustanowione były osobne damskie ordery domowe, przekazywane w
dniu 16. lub 18. urodzin.
Najstarsze ordery domowe są jednoklasowe. Należą do nich np. Order Podwiązki , Zakon-Order
Rycerzy Złotego Runa (Austria) , Order Słonia , Królewski Order Serafinów , Order Czarnego
Orła , Order św. Andrzeja Powołańca
Prawie wszystkie ordery domowe uzyskały z biegiem czasu charakter najwyższych państwowych
odznaczeń za zasługi i odznaczeń dla głów zaprzyjaźnionych państw.
Po upadku wielu monarchii , ordery domowe zdetronizowanych dynastii nadal funkcjonują jako
prywatne odznaczenia dla członków rodziny i najbliższych przyjaciół. Do takich należą m. in.:
Zakon Rycerzy Złotego Runa Domu Habsburgów
Insygnium orderu stanowi podobizna złotej owczej skóry ,nad którą umieszczono okrągły
szlachetny czarny lub niebieski kamień (symbolizujący krzemień) z czerwonymi emaliowanymi
językami płomieni , i dewizą "Pretium laborum non vile”- (niemała nagroda trudów).
Przy szczególnie uroczystych okazjach insygnium orderu nosi sie na złotym łańcuchu(kollanie).
Łańcuch orderu składa się z 28 emaliowanych na czarno owalnych "skałek" , z których po obu
stronach wychodzą stylizowane wiązki płomieni i z 28 złotych pierścieni . W pozostałych
przypadkach do noszenia insygnium służy jaskrawo-czerwona wstążka .
Austriacki wariant orderu przedstawia złote wyobrażenie owczej skory , połączone z krzemieniem i
wychodzącymi z niego płomieniami koloru czerwonego . Wszystko jest podwieszone pod złotą
agrafą z wyobrażeniem Jazona zabijającego smoka . Na niej umieszczona jest dewiza , taka sama
jak na burgundzkiej wersji odznaki orderowej , a na stronie odwrotnej napis : „Non aluid” – innego
nie chcę .
Zgodnie z statutem , członkami orderu mogli być tylko katolicy . W pierwszych wiekach istnienia
Złotego Runa nowo mianowani kawalerowie musieli , w chwili jego otrzymania , odesłać wszystkie
inne ordery które posiadali. Nakaz zniesiono dopiero w XIX w. . Świętem orderu był dzień
świętego Andrzeja .Order do dziś dnia posiada oficjałów (urzędników Kapituły) : Herolda,
Króla Broni (Roy d'Armes) i Kanclerza.
Insygnium orderu Złotego Runa , jak wiele podobnych odznaczeń , początkowo służyło jako znak przynależności do rycerskiego zakonu założonego 10 stycznia 1430 r. w flamandzkim mieścieBrugia , przez księcia Burgundii Filipa Dobrego . Ten order dynastyczny , Filip założył z okazji swojego ślubu z infantką Portugalii Izabelą jako "Fraternité de chevalerie ou amiable compaignie de la Toison d'Or" " na chwałę domu Burgundii, na cześć NMP i św. Andrzeja, w celu obrony i rozpowszechniania wiary katolickiej, ku krzewieniu cnót i dobrego wychowania"
Historia milczy , dlaczego Filip nazwał order tak dziwnie . Najprawdopodobniej nazwa orderu pojawiła sie podwpływem greckiego mitu o wyprawie Jazona do Kolchidy po złote runo , co symbolizuje rycerskie dążenie do osiągnięcia wysokich celów. Osobiście Filip w tym czasie wybierał sie z swoim rycerstwem na wyprawę krzyżową przeciw Turkom . A świętego Andrzeja wybrał opiekunem orderu dlatego ze był on patronem książąt burgundzkich .
Zapisane w statucie orderu prawa założyciela i zasady posłuszeństwa rycerzy , wywołały w przyszłości mnóstwo politycznych i dynastycznych komplikacji ciągnących sie aż do XX w.
W szczególności , Filip pozostawił sobie jako wielki mistrz orderu prawo eksterytorialnego nagradzania – co oznaczało ze członkowie orderu pozostający w służbie innych dworów , występując jako rycerze powinni podlegać jemu i jego następcom . Ponadto w statucie orderu Złotego Runa był jeszcze jeden brzemienny konfliktami artykuł . Głosił on ; jeśli w dynastii burgundzkiej braknie męskiego następcy , to głową orderu zostanie mąż następczyni ostatniego suwerena .
Kolejny książę burgundzki Karol Śmiały (1433-1477 ) , syn Filipa i drugi wielki mistrz , przyjął do orderu min. swojego szwagra - króla angielskiego Edwarda IV , króla neapolitańskiego - Ferdynanda I , oraz króla sycylijskiego - Jana II . Po śmierci Karola jego jedyna córka wyszła za mąż za austriackiego arcyksięcia Maksymiliana , późniejszego cesarza niemieckiego , który został wielkim mistrzem orderu . W 1516 wielkim mistrzem orderu został Karol V Wielki , cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego ,król Hiszpanii , głowa domu Habsburgów . Ponieważ pod jego panowaniem znajdowała sie , praktycznie cala Europa , order Złotego Runa stał sie najbardziej wpływową organizacją rycerską tamtych czasów . Order otrzymał pełne poparcie papieża , od którego otrzymał specjalne przywileje . Karol V przyjął do rycerzy orderu królów Francji , Portugalii , Węgier , Szkocji i Polski , oraz książąt Bawarii , Saksonii , Florencji , Danii .
W 1555 r. tron cesarski Świętego Cesarstwa Rzymskiego otrzymał syn Karola , król hiszpański Filip II , który został jednocześnie (czwartą z kolei) głową domu Habsburgów . Filip uczynił rycerzami orderu Złotego Runa króla Francji , przedstawicieli arystokracji : Niderlandów , Świętego Cesarstwa Rzymskiego i Włoch .
Wielkim mistrzem orderu Filip II był do 1598 r. , kiedy przekazał władzę nad siedemnastoma prowincjami Europy swojej córce Izabeli , a mistrzostwo orderu synowi Filipowi III , królowi Hiszpanii i piątej z kolei głowie rodu Habsburgów . Następnie na czele orderu stali kolejno , królowie Filip IV i Karol II .
Wraz z śmiercią Karola II wygasła hiszpańska linia Habsburgów .W listopadzie 1700 r. rozpoczął sie podział hiszpańskiego dziedzictwa . Do tronu Hiszpanii zaczęli pretendować królowie francuscy ,i w roku 1701 hiszpańskim królem został Filip Anjou , wnuk Ludwika XIV z rodu Burbonów . Cesarz Karol VI ósma głowa rodu Habsburgów , otrzymał Niderlandy , Sardynię , Neapol i Mediolan . Obaj nowi monarchowie pretendowali do tytułu wielkiego mistrza orderu Złotego Runa : Filip dlatego ze objął tron hiszpański i dziedziczył po Karolu II , ostatnim mistrzu orderu , a Karol
dlatego , ze po pokoju utrechckim został władcą Niderlandow wchodzących niegdyś do posiadłości założyciela orderu Złotego Runa .
Następca Habsburgów na tronie hiszpańskim Filip V obwołał się w r.1713 wbrew ustaleniom sankcji pragmatycznej wielkim mistrzem hiszpańskiego orderu Złotego Runa . Od tego czasu order podzielił sie na dwie gałęzie – hiszpańską i austriacką i oba królewskie domy za milczącą zgodą zaczęły nadawać order niezależnie od siebie .
Po zwycięskiej włoskiej kampanii Napoleona podpisano pokój w Campo Formio (17 października 1797 r. ) . Cesarz Franciszek II zrzekł sie Belgii , Lombardii , lewego brzegu Renu oraz Wysp Jońskich na rzecz Francji . Austria wyraziła również zgodę na aneksje Holandii . Order mający charakter eksterytorialny (następstwo decyzji Filipa Dobrego ) pozostał u Habsburgów
Hiszpańska gałąź orderu Złotego Runa
Hiszpańska gałąź orderu Złotego Runa liczy sobie juz dziesięciu następujących po sobie wielkich mistrzów . Jeden raz mistrzem była kobieta , Izabela II królowa Hiszpanii i głowa domu Burbonów (1833-1868) . W 1847 r. order przybrał charakter odznaczenia dynastycznego i nadawany być może osobom pochodzenia nieszlacheckiego i religii niekatolickiej . Alfons XIII , król Hiszpanii i dziewiąta z kolei głowa rodu Burbonów (1886-1941) , w czasie wojny domowej przebywał na wygnaniu , lecz nie zrzekł sie godności wielkiego mistrza orderu . Przebywając na wygnaniu postanowił nie przyjmować nikogo do orderu .
Generalissimus Franco (1892-1975), zważając na dynastyczny charakter orderu , nie pretendował , jako przywódca państwa do miana wielkiego mistrza . Po abdykacji króla Alfonsa niedługo przed jego śmiercią , tytuł wielkiego mistrza przeszedł na infanta don Juana de Burbon y Battenberg , hrabiego Barcelony i głowę rodu Burbonów (1941) , który w roku 1977 zrzekł sie tytułu wielkiego mistrza . Od tego czasu wielkim mistrzem hiszpańskiego orderu Złotego Runa jest Juan Carlos I król Hiszpanii , urodzony w 1938 r. . Był członkiem orderu od 1941 r. jako infant Hiszpanii i książę
Asturii .
Oprócz Juana Carlosa , order liczył wtedy jedenastu rycerzy . Z cudzoziemców członkami orderu byli – były król Belgii Leopold III , były król Włoch Umberto II , cesarz Japonii Hirohito , król Belgii Boduen I i były król Grecji Konstantyn .
Hiszpańska linia przyjęła insygnia orderu różniące sie od tradycyjnego burgundzkiego . (Insygnium hiszpańskie nie posiada na agrafie reliefu z walką Jazona ze smokiem ani dewizy burgundzkiej.) Oraz opracowała własną praktykę nagradzania , bardziej , jeśli tak można powiedzieć demokratyczną . orderem Złotego Runa wyróżnia sie w Hiszpanii nie tylko wysoko urodzonych , ale i zwykłych wybitnych współobywateli . Przedstawianie do orderu odbywa sie za wcześniejszą zgodą rady ministrów Hiszpanii i nie jest wyłączną prerogatywą króla . Od 1812 r. insygniami orderu zaczęto wyróżniać również niekatolików , a nawet niechrześcijan . Na przykład orderem Złotego Runa został odznaczony księże Wellington , należący do kościoła anglikańskiego , za pomoc okazana Hiszpanii w walce z Napoleonem .
Gałąź austriacka orderu Złotego Runa
Po rozdziale wielkimi mistrzami w Austrii byli : Franciszek I (1708-1765) , Józef II (1741-1790) , Leopold II (1742-1792) , Franciszek II (1768-1835) , Ferdynand I (1793-1875) , Franciszek Józef I (1830-1916) , Karol I (1887-1922) . Następnie wielkim mistrzem został arcyksiążę Otto , szesnasty jako głowa rodu Habsburg-Lothringen , urodzony w 1912 r. , prawowityspadkobierca cesarza Karola I , zmarłego na wygnaniu po ogłoszeniu Austrii republiką . Od 2000 r.
funkcję te pełni jego najstarszy syn arcyksiążę Karol .
Po upadku Austrii grupa patriotycznie nastrojonych obywateli Belgii przekonała króla Alberta I aby zgłosił roszczenia do godności wielkiego mistrza orderu , uważając ze Złote Runo powinno wrócić do swej historycznej , burgundzkiej ojczyzny , czyli Flandrii . Możliwość przekazania skarbca i archiwum orderu oraz praw do niego dyskutowano namiętnie na konferencji wersalskiej ,ale protest króla Hiszpanii Alfonsa XIII uratował order dla wygnanych Habsburgów .
Również republikańskie władze Austrii uznały że przywództwo nad austriacką gałęzią orderu powinno należeć do domu habsbursko-lotaryńskiego . W ten sposób Order zachował prawa doarchiwum i skarbca przywiezionego z Brukseli do Wiednia w 1794 r . w czasie ataku Napoleona na Belgię. Władze austriackie umieściły te skarby w skarbcu w Hoffburgu i pozwoliły orderowi korzystać z nich w celach ceremonialnych i kulturalnych .
Austriacki order Złotego Runa w odróżnieniu od hiszpańskiego zachował pierwotny arystokratyczny i religijny charakter . Orderem nagradza sie tylko członków rodów królewskich i arystokratycznych . Członków mianować może tylko aktualny szef zakonu-orderu. Mogą nimi być tylko mężczyźni, którzy muszą wyznawać religię katolicką, mieć nieskazitelną reputację oraz wykazać się szlacheckim pochodzeniem od ośmiu pokoleń po mieczu i po kądzieli. Następca tronu Austro-Węgier stawał się rycerzem Złotego Runa w chwili narodzin, inni arcyksiążęta otrzymywali insygnia po uzyskaniu pełnoletności (w wieku lat 1
Od 1421 r. do chwili obecnej nadano order ok. 1360 osobom. Spośród królów polskich otrzymał go jako jeden z pierwszych Zygmunt III Waza , stąd widzimy łańcuch Zakonu Złotego Runa okalający herb królewski na wieży Zamku Warszawskiego .
Obecnie wśród rycerzy orderu oprócz przedstawicieli cesarsko-królewskiego rodu Habsburgów znajdują sie miedzy innymi : Jan - Wielki Książe Luksemburga w latach 1964-2000 ; Albert król Belgów ; książe Liechtensteinu Hans Adam II .
http://pl.wikipedia.org/wiki/Order_Z%C5%82otego_Runa_(Austria) http://ah.milua.org/awords/orders/fleece.htm
______________
2. Order Gwieździstego Krzyża
Hochadeliger Frauenzimmer-Sternkreuzorden
Do roku 1918 najwyższe odznaczenie Austro-Węgier dla kobiet. Obecnie, obok Orderu Złotego Runa jest drugim orderem domowym byłej dynastii panującej Habsburgów .
Order założony został 18 września 1668 przez cesarzową Eleonorę , trzecią małżonkę Ferdynanda III na pamiątkę ocalenia cennej relikwii oraz w celu adoracji Krzyża Świętego i prowadzenia cnotliwego , pełnego dobrych uczynków życia.
W lutym roku 1668 w pałacu cesarskim wybuchł pożar , z którego cudem uratowała sie dziedziczna relikwia – szkatułka która według podania została wykonana z drzewa krzyża na którym wisiał Chrystus . Drewno nie ucierpiało pomimo tego ze złoto oprawy i dekoracje były silnie uszkodzone przez ogień . W pożarze niemal nie zginęła sama cesarzowa . Incydent sprawił na głęboko wierzącej cesarzowej Elżbiecie wielkie wrażenie dlatego ustanowiła order , zatwierdzony tego samego roku bullą papieską „Redemptoris et domini nostri”. Nadzór duchowny nad orderem papież Klemens IX powierzył biskupowi wiedeńskiemu . Protektorką orderu została sama cesarzowa . Święto orderu ustanowiono na 3 maja .
Damy orderu powinny się poświęcać działalności religijnej i dobroczynnej . Damami orderu mogły zostać tylko kobiety wyznania katolickiego pochodzące z wyższej arystokracji .Pretendentki do orderu powinny wnieść pisemna prośbę . Liczba dam orderu jest nieograniczona, ale przyjęcie do grona dam orderu wymagało przeprowadzenia surowego wywodu szlachectwa (niem.Adelsprobe), przy którym trzeba się wykazać ośmioma szlacheckimi przodkami po stronie ojca i matki , oraz zobowiązane były przedstawić takie same dane dotyczące małżonka . Kobieta mogła zostać damą orderu po osiągnięciu wieku 18 lat , ale pod warunkiem pozostawania w związku małżeńskim . Kobieta stanu wolnego mogły zostać damą orderu po ukończeniu 40 lat . Jeśli dama orderu będąca wdowa wstąpiła ponownie w związek małżeński z mężczyzną pochodzenia nieszlacheckiego powinna zrezygnować z orderu . W przypadku rozwodu dama mogła pozostać w orderze , jeśli wina leżała po stronie jej męża . Za naruszenie statutu dama mogła być usunięta z orderu . Insygnia orderu po śmierci damy wracają do kancelarii orderu
Protektorka orderu wyznacza kanclerza i sekretarza orderu , dwie asystentki , i cztery damy rady , które stanowią radę orderu , kierującą wszystkimi sprawami orderu .
Order istnieje do dziś . Wielką mistrzynią jest zawsze któraś z arcyksiężniczek (obecnie: Regina Habsburg , małżonka Ottona Habsburga )
Insygnia orderu
Insygnium jednoklasowego orderu to medalion, na którym na dwugłowego czarnego orła monarchii habsburskiej nałożono czerwony krzyż grecki nałożony z kolei na krzyż z jasnoniebieskiej emalii . Orzeł otoczony jest wstęgą z ciemnoniebieskiej emalii . Nad głowami orła umieszczona jest wstęga z białej emalii z dewiza „SALUS ET GLORIA” (zbawienie i chwała) Wymiary krzyża ok. 48x33 mm zmieniały sie w zależnosci od wytworcy . Rewers odznaki jest płaski lub powtarza awers .
Order noszony jest na czarnej wstążce w formie kokardy na ramieniu lub nad lewą piersią
3.Wojenny Order Marii Teresy
Militaer-Maria Theresien-Orden
Order był jednym z najbardziej znanych wojennych orderów zasług . Został ustanowiony 18 czerwca 1757 (w czasie wojny siedmioletniej 1756-1763) przez cesarzową Marię Teresę . Średniowieczne zasady przyjmowania do orderów rycerskich w epoce absolutyzmu przestały wystarczać monarchom , potrzebującym wynagradzać poddanych za zasługi wobec władcy i państwa . Inicjatywa ustanowienia nowego orderu pojawiła sie już w roku 1750 , lecz do początku wojny siedmioletniej z powodu szeregu różnych przyczyn order nie został ustanowiony . Jednak po zwycięstwie nad wojskami pruskimi Fryderyka II pod Kolinem(jedna z najkrwawszych bitew tej wojny) nowy order został w końcu ustanowiony . Pierwszymi odznaczonymi zostali dowodzący austriackimi wojskami pod Kolinem feldmarszałek Leopold von Daun i książę Karol Aleksander Lotaryński dowodzący obroną Pragi . Początkowo order miał dwa stopnie – Krzyż Wielki i Krzyż Rycerski . W roku 1765 cesarz Józef II wprowadził pośredni stopień - Krzyż Komandorski . Orderem mogli być nagradzani tylko oficerowie , niezależnie od pochodzenia i narodowości . Według ustawy przyjętej w roku 1758 , orderem nie mogli być odznaczani cudzoziemcy , jednak ta zasada nigdy nie była przestrzegana . I tak przykładowo , kawalerami orderu byli car rosyjski Aleksander I , cesarz niemiecki Wilhelm II , von Moltke, A.W Suworow , książę Bagration , książę Wellington i wielu innych .
Order nadawano za waleczność i zakończone powodzeniem śmiałe czyny wykonane bez rozkazu .Za zasługi podczas I wojny światowej odznaczono orderem 131 osób. W elitarnym gronie odznaczonych znaleźli się czterej Polacy: Tadeusz Rozwadowski, Stanisław Wieloński, Jerzy Zwierkowski, Mieczysław Skulski.
Nagradzanie orderem miało miejsce na corocznej ceremonii , z których każda miała swój numer . Pierwsza ceremonia odbyła sie w roku 1758 . Ostatnia – na wygnaniu 3 października 1931 . W czasie pierwszej wojny światowej miały miejsce ceremonie od nr 171 do 185 . W czasie I wojny światowej wręczono 11 Krzyży Wielkich , 10 Komandorskich i 110 Rycerskich . Po rozpadzie Austro-Węgier próbę przejęcia pod swoja kontrolę orderu podejmowała niemiecka administracja Austrii po anschlussie w roku 1938 . W tym samym roku węgierski przywódca admirał Horthy ogłosił przejecie praw do orderu przez władze węgierskie , i w roku 1944 dokonał odznaczenia orderem . Ostatecznie order wygasł w roku 1986 wraz z śmiercią ostatniego odznaczonego , pilota lotnictwa morskiego H . Freicherna .
Nagrodzeni orderem otrzymywali rokroczna rentę . Odznaki orderu po śmierci odznaczonego zwracano do kancelarii orderu , jednak nagrodzony za zgodą kapituły mógł przygotować sobie kopię odznaki orderu , dla późniejszego przechowywania w rodzinie .
Odznaki orderu zawsze wykonywano z złota , również w ciężkich latach pierwszej wojny światowej , kiedy większość odznak innych orderów wykonywano z pozłacanego brązu . Pierwszym wytwórcą odznak orderowych został wiedeński jubiler Paul Kobril , później ordery przygotowywały również inne firmy jubilerskie .
Insygnia orderowe
Insygnia orderu składają sie z : odznaki orderu , gwiazdy na pierś i wstęgi.
Odznaka orderu ma formę złotego krzyża leopoldyńskiego pokrytego białą emalią . Centralny medalion rozdzielony na poziome trzy części- z czerwonej , białej i czerwonej emalii , otoczony okręgiem białej emalii z napisem „ FORTITUDINI “ . Na rewersie umieszczono cesarskie inicjaly otoczone okręgiem z zielonej emalii . Odznaka orderu mogła być upiekszona brylantami .
Gwiazda na pierś w formie srebrnego krzyża leopoldyńskiego . Pomiędzy ramionami krzyża umieszczono wieniec laurowy z zielonej emalii . Centralny medalion gwiazdy powtarza centralny medalion odznaki orderu . Do roku 1815 gwiazdy na pierś były haftowane . Rozmiary odznak i gwiazd zmienialy sie w zależności od wytwórcy i czasu wytworzenia .
Wstęga orderu jedwabna z mory , z kokardą na biodrze szerokosci okolo 100 mm pąsową z szerokim białym pasem pośrodku .
Odznaka Krzyża Komandorskiego analogiczna do odznaki Krzyża Wielkiego , noszona na wstędze na szyi. Odznaka Krzyża Rycerskiego jest mniejsza i była noszona na piersi na wstążce ułożonej w trójkat
Lista odznaczonych http://www.austro-hungarian-army.co.uk/mmtoind.htm
Jednocześnie z Wojennym Orderem Marii Teresy cesarstwo austriackie potrzebowało cywilnego orderu zasług, do roli którego nie nadawał sie dynastyczny order Złotego Runa. Jeszcze w roku 1757 były przygotowane decyzje o ustanowieniu nowego orderu na część Świętego Stefana apostolskiego króla Węgier panującego w początku XI w. Nie wprowadzono go jako ogólnopaństwowego cywilnego orderu zasług z powodu oporu arystokracji . Ostatecznie podobnie jak Wojenny Order Marii Teresy , Order Sw. Stefana zawdzięcza swój początek wojnie siedmioletniej. Wojna doprowadziła finanse państwa do opłakanego stanu i przed parą cesarską stanęło pytanie czy Węgry wezmą na siebie część długu państwowego.
Węgierska szlachta zawsze była niepewnym sojusznikiem Habsburgów , wiec żeby jej wynagrodzić lojalność w czasie wojny siedmioletniej , oraz umocnić swoja pozycję jako królowej Węgier , Maria Teresa postanowiła zwołać zgromadzenie węgierskiej arystokracji i pośród innych ulg i przywilejów ustanowić węgierski order narodowy. Wydatki związane z ustanowieniem orderu i przygotowaniem insygniów wzięła na siebie cesarzowa .
Order ustanowiono 5 maja 1764 roku . Order miał trzy stopnie – Krzyż Wielki , Komandorski i Rycerski . Zgodnie z statutem order mógł liczyć 20 kawalerów Krzyża Wielkiego , 30 Komandorskiego i 50 Rycerskiego . Kawalerami orderu mogli być tylko mężczyźni . Pomimo deklaracji ze order jest narodowym orderem węgierskim wręczano go za zasługi cywilne wszystkim poddanym cesarstwa , oraz wybitnym politykom i władcom zagranicznym . Orderem wyróżniano niezmiernie rzadko , a klasa wyróżnienia zależała od zasług wyróżnianego, nie przewidziano powtórnego odznaczania orderem . Pierwszym Wielkim Mistrzem orderu została sama Maria Teresa . Prałatem orderu był zawsze arcybiskup Węgier , kierujący kościelnymi sprawami orderu . Święto orderu ustanowiono na 20 sierpnia .
Wśród sławnych nagrodzonych orderem znajdowali sie miedzy innymi królowie : włoski Wiktor Emanuel , szwedzki Karol XV , czarnogórski Mikołaj Petrowicz-Niegosz , rumuński Ferdynand von Hohenzollern , turecki sułtan Abdul Medżid , perski szach Nasser-al-Din .Z innych znanych osob - admirał Tirpitz . Krzyż Wielki z brylantami otrzymał rosyjski feldmarszałek , namiestnik Polski- hrabia Berg . Znany jest jeden przypadek odmowy przyjęcia orderu – w 1867 r węgierski poeta Janosz Arani uznał sie za niegodnego odznaczenia orderem .
Rycerze orderu przy uroczystych okazjach nosili czerwono zielone pleryny ozdobione węgierskimi motywami.
Po rozpadzie monarchii austro-węgierskiej na podstawie umowy zawartej w roku 1922 wszystkie dokumenty , insygnia i mienie kapituły orderu zostały przekazane dla Węgier.
Insygnia orderu
Insygnia Krzyża Wielkiego stanowią : odznaka orderu ,gwiazda na pierś i wstęga . Do Krzyża Wielkiego na znak uznania zasług mogły być wręczone łańcuch orderowy lub brylanty (brylanty wręczano również do Krzyża Komandorskiego ) .
Łańcuch orderowy składał sie z 25 złotach ogniw w kształcie koron węgierskich , umieszczonych na przemian z 13 inicjałami „SS” (Sanctus Stephanus) i 12 inicjałami „MT” - Marii Teresy . środkowe ogniwo stanowił ażurowy medalion z orłem i napisem „ STRINGIT AMORE”
Odznakę orderu stanowił złoty leopoldyński krzyż pokryty zieloną emalią . Na centralnym medalionie z czerwonej emalii nad złotą koroną ,opartą na trzech zielonych lub czarnych wzgórzach umieszczono biały sześcioramienny krzyż z inicjałami Marii Teresy „M” oraz „T” po bokach . Medalion otoczony okręgiem z dewizą orderu „ PUBLICUM MERITORUM PRAEMIUM” na białej emalii . Na rewersie medalionu , na białym tle umieszczono w trzech linijkach napis „STO./STRI./AP .“(Sancto Stephane Regi Apostolico) otoczony laurowym wieńcem z zielonej emalii . Krzyż uwieńczony węgierską koroną . Wcześniejsze odznaki mogły nie mieć korony .
Gwiazdę na pierś stanowi srebrna ośmioramienna gwiazda z prostymi lub fazowanymi promieniami . Centralny medalion gwiazdy identyczny jak na medalionie odznaki , lecz ma większe rozmiary .Zamiast okręgu z dewizą medalion gwiazdy otacza wieniec z złotych i zielonych listków laurowych . Rozmiar Gwiazdy od 80 do 102 mm .
Wstęga orderu - jedwabna z mory z kokarda na biodrze koloru malinowego lub czerwonego z szerokimi zielonymi pasami na skrajach.
Krzyże Komandorski i Rycerski analogiczne do znaku Krzyża Wielkiego lecz mniejszych rozmiarów . Krzyż komandorski noszono na szyi na wstędze , a Rycerski na piersi na wstążce ubożonej w trójkąt .
Krzyż Wielki http://ah.milua.org/awords/orders/oss/oss1.gif ;
Krzyż Komandorski http://ah.milua.org/awords/orders/oss/oss3.gif
Krzyż Mały http://ah.milua.org/awords/orders/oss/oss5.gif ,
Po połączeniu przez Franciszka I części swoich ziem w Cesarstwo Austriackie , pojawiła sie potrzeba ustanowienia dla cesarstwa własnego orderu państwowego , analogicznego do istniejącego już w Królestwie Węgierskim . 8 stycznia 1808 r. cesarz utworzył order na cześć swojego ojca . Był to dzień zrękowin cesarza z jego trzecią żoną Marią-Ludwiką , księżniczką modeńską . Order został najwyższym odznaczeniem Cesarstwa Austriackiego , a jego status był tak wysoki , ze cesarz nazywał kawalerów Krzyża Wielkiego „kuzynami”.
Pierwotnie order posiadał trzy stopnie –
Krzyż Wielki - http://ah.milua.org/awords/orders/lo/lo1.gif ,
Krzyż Komandorski - http://ah.milua.org/awords/orders/lo/lo5.gif
Krzyż Rycerski - http://ah.milua.org/awords/orders/lo/lo7.gif
W 1901 r. Krzyż Wielki podzielono na dwa stopnie – Krzyż Wielki i
Pierwszą Klasę - http://ah.milua.org/awords/orders/lo/lo3.gif .
Order wręczany był zarówno za zasługi cywilne jak i wojskowe , mógł być również wręczany za osiągnięcia w dziedzinie nauki , sztuki i literatury . Na przykład Krzyżem Komandorskim był wyróżniony Johann Wolfgang Gethe . Statut orderu opublikowano 14 lipca 1808 r. , a po raz pierwszy odznaczono nim 7 stycznia 1809 r. . Pierwszymi odznaczonymi byli bracia cesarza - arcyksiążęta Johann i Rainer – i jedenastu wysokich dostojników cesarstwa .
Kawalerowie orderu otrzymywali świadectwo odznaczenia : Krzyża Wielkiego – w formie książki z podwieszoną
pieczęcią , Komandorskiego i Rycerskiego – patenty na pergaminach , przy czym Komandorski - z podwieszoną pieczęcią , a Rycerski - z tłoczoną . Równocześnie wyznaczono urzędników orderu – kanclerza , prałata , herolda itd.
Wielkim Mistrzem orderu został sam cesarz.
Na początku roku 1860 do orderu wprowadzono „Odznakę Wojenną” za zasługi na polu walki – pozłacane , lub z zielono emaliowane gałązki laurowe . Pod koniec r. 1916 do orderu dodano także miecze . Za szczególne zasługi do Krzyża Wielkiego mogły być przyznane brylanty – podczas stuletniej historii orderu brylanty były przyznane 58 razy.
Łańcuch i insygnia orderu po śmierci odznaczonego podlegały zwrotowi , łańcuch - do Wielkiego
Mistrza , a insygnia – do Kancelarii
Insygnia orderu składały sie z : łańcucha orderowego , znaku orderu , gwiazdy na pierś i wstęgi na ramię . Łańcuch orderowy składa sie z występujących na przemian złotych ogniw w kształcie złotych koron (16 szt) , dębowych wianków (15 szt) oraz monogramów „FL” (Franciskus i Leopoldus)(16 szt) . Centralne ogniwo przedstawia dębowy wianek nieco większego rozmiaru .
Znak orderu przedstawia złoty krzyż z rozszerzającymi sie ramionami czerwono emaliowany , z białym oblamowaniem . Końce Krzyża mogą być proste lub zaokrąglone . Na centralnym medalionie na czerwonej emalii umieszczono złoty monogram „FIA”(Franciscus Imperator Austriae). Medalion obramowany pierścieniem białej emalii z dewiza orderu „INTEGRITATI ET MERITO” (Przyzwoitość i Zasługi) . Na rewersie medalionu na białej emalii dewiza cesarza Leopolda "OPES REGUM CORDA SUBDITORUM” (Sprawy Monarchy w Sercach Poddanych) . Rewers medalionu obramowany złotym dębowym wiankiem . Krzyż jest podwieszony pod austriacką cesarską koroną Rudolfa II . Korona może być przyczepiona do uszka orderu bezpośrednio lub przy pomocy ogniwka . Do 1812 r. miedzy ramionami krzyża rozciągały sie po trzy dębowe liście z dwoma żołędziami . Odznaka Wojenna przedstawia laurowy pół wianek pozłacany lub emaliowany zielono , zamocowany pomiędzy krzyżem a koroną . Miecze umieszczono pomiędzy ramionami krzyża , jeśli były wręczane do tej klasy , były złote lub pozłacane , natomiast jeśli były wręczone wcześniej do niższej klasy , były wykonane z oksydowanego srebra . Wymiary znaku 48x50 mm . Gwiazda na pierś przedstawia srebrną ośmiokątną gwiazdę z prostymi (do 1871 r.) lub fazowanymi (po 1871 r.) promieniami . Haftowane gwiazdy występowały do 1817 r. . Na gwiazdę nałożony był powiększony krzyż orderu bez korony . Dębowe liście miedzy ramionami krzyża na gwiazdach znajdowały sie do 1817 r. . Odznakę Wojenną na gwiazdach przedstawiał złoty wianek pomiędzy promieniami gwiazdy . Wymiary gwiazdy zawierały sie pomiędzy 80 a 105 mm .
Wstęga na ramię – jedwabna mora , z kokardą na biodrze , czerwona z białymi pasami na skrajach. Insygnia Krzyża Pierwszej klasy zawierają znak orderu , gwiazdę na pierś oraz wstęgę do orderu . Znak orderu analogiczny do znaku Krzyża Wielkiego lecz mniejszego rozmiaru – około 40 mm . Gwiazda na pierś również analogiczna do gwiazdy Krzyża Wielkiego i również mniejszego rozmiaru . Wstęga ma również czerwony pas pośrodku z białymi i dosyć szerokimi czerwonymi podłużnymi paskami na skrajach .
Krzyż Komandorski analogiczny do Krzyża Pierwszej klasy , noszony na wstędze , na szyi . Krzyż Rycerski ma jeszcze mniejsze rozmiary – 27 do 31 mm , noszony na piersi , na trójkątnej wstążce . Miecze na Krzyżu Rycerskim przymocowane do wstążki .
Spotyka sie odznaczenia z metalowym paskiem na wstędze – tym sposobem oznaczano w Austro-Węgrzech powtórne odznaczenie . Biorąc pod uwagę że przy nagradzaniu Orderem Leopolda przewidziano kolejność od niższej klasy do wyższej , należy przypuszczać że dokładanie metalowego paska odbywało sie z naruszeniem statutu .
6.Austriacki Order Żelaznej Korony
Oesterreichischen Ordens der Eisernen Krone
Pierwotnie „Order Żelaznej Korony” został ustanowiony przez Napoleona Bonaparte (jako KrólaWłoch Napoleona I)
5 lipca 1805 r. . Po klęsce cesarstwa francuskiego Lombardia , zgodnie z decyzja kongresu wiedeńskiego , weszła w skład cesarstwa austriackiego . Również jej jedyny order przeszedł do nowego władcy , a 1 stycznia 1816 r. otrzymał nowy statut . Liczba kawalerów jego trzech klas była ograniczona : 20 - rycerzy Pierwszej klasy , 30 - Drugiej i 50 – Trzeciej .
12 lutego 1860 r do orderu dodano „Odznakę Wojenną ” w kształcie laurowego wieńca za zasługi w czasie wojny , w obliczu wroga . W 1917 r. dołożono jeszcze „Miecze” za osobiste męstwo w obliczu wroga
Rycerze Pierwszej Klasy Orderu Żelaznej Korony nosili przez prawe ramie żółtą wstęgę z wąskimi sinymi paskami na skrajach , znak orderu na lewym biodrze i ośmiopromienna gwiazdę na lewej piersi . Znak orderu przedstawiał dwugłowego orła siedzącego na „żelaznej koronie” Lombardii . Na awersie na piersi orła jest umieszczona sina tarcza z złotą litera „F” . Na rewersie zamiast litery umieszczono datę włączenia orderu do kapituły orderów austriackich „1815” .
Znak orderu miał wymiary 76x45 mm , wstęga orderowa szerokości 120 mm .
W centralnym złotym medalionie gwiazdy umieszczono wyobrażenie „żelaznej korony”. Medalion był otoczony ciemno-niebieską opaską z dewizą „AVITA ET AUCTA” . Do 1 czerwca 1884 r. kawaler Pierwszej Klasy Orderu Żelaznej Korony automatycznie stawał sie członkiem Tajnej Rady . 6 kwietnia 1908 r w strukturę orderu włączono „Małe Odznaczenie”(Kleine Dekoration) przedstawiające znak Orderu Trzeciej Klasy z miniaturowym wyobrażeniem gwiazdy orderowej na baretce . De facto to odznaczenie stało sie powszednią wersją Orderu Pierwszej Klasy , zamiast wstęgi i gwiazdy .
Rycerze Drugiej Klasy Orderu Żelaznej Korony nosili znak orderu o wymiarach 66x34 na szyi . 27 października 1917 do tego stopnia dodano „Male Odznaczenie” , jako miniaturowe wyobrażenie „żelaznej korony” na baretce znaku Orderu Trzeciej Klasy . Do 18 lipca 1884 r. kawaler Orderu Żelaznej Korony Drugiej Klasy automatycznie otrzymywał tytuł barona (freiherr) , austriackiego lub węgierskiego
Rycerze Trzeciej Klasy Orderu Żelaznej Korony nosili znak orderu o wymiarach 55x30 na piersi , na trójkątnej
wstążce . Do 18 lipca 1884 r. kawaler Trzeciej Klasy automatycznie otrzymywał tytuł baroneta (ritter), austriackiego lub węgierskiego .
W czasie pierwszej wojny światowej Orderem Żelaznej Korony głownie nagradzano oficerów za męstwo w boju i limit kawalerów szybko przekroczono . Jeszcze przed wojna wbrew statutowi było ponad100 kawalerów , w czasie wojny przybyło ich ponad tysiąc .
7 . Austriacki Order Franciszka Jozefa
Oesterreichischer Franz Joseph-Orden
Ponieważ Franciszek Józef wstąpił na tron wskutek rewolucyjnych wydarzeń ,wstrząsających cesarstwem austriackim , potrzebował wiec jak największej liczby sojuszników wśród urzędników aparatu państwowego monarchii . Jednym z sposobów przeciągnięcia na swoja stronę było utworzenie orderu z możliwością masowego nagradzania za różnorakie zasługi . 2 grudnia 1849 r. , w rocznicę koronacji , Franciszek Józef ustanowił order swojego imienia dla nagradzania zarówno wojskowych , jaki osób cywilnych wszystkich stanów zasłużonych w dziedzinie dyplomacji ,
administracji , handlu . Dewiza orderu „Wspólnymi Wysiłkami”(VIRIBUS UNITIS). Od pozostałych orderów monarchii różnił się nie tylko tym , ze był przeznaczony dla wszystkich stanów , ale i tym , ze nie dawał swoim kawalerom żadnych przywilejów , w pierwszej kolejności , osobistego lub dziedzicznego statusu szlacheckiego . Możliwe ze właśnie dlatego Franciszek Józef nosił gwiazdę tego orderu wśród pozostałych gwiazd orderowych tylko w początkowym okresie
istnienia orderu . Centralne miejsce na medalionie orderu zajmuje monogram panującego cesarza „FJ” . Na odwrotnej stronie medalionu umieszczono rok ustanowienia orderu .
Pierwotnie order istniał w trzech klasach :
Krzyż Wielki http://ah.milua.org/awords/orders/fjo/fjo1.html
Krzyż Komandorski http://ah.milua.org/awords/orders/fjo/fjo5.html
Krzyż Rycerski http://ah.milua.org/awords/orders/fjo/fjo9.html
Krzyż Wielki składał sie z krzyża noszonego na prawym biodrze na wstędze orderowej przewieszonej przez ramię i srebrnej gwiazdy orderowej o wymiarach 92 mm . Krzyż Komandorski noszono na szyi , a Rycerski na baretce na piersi . Wstęga orderowa całkowicie czerwona , w tym czasie była juz trwale związana z odznaczeniami za cywilne zasługi w czasie pokoju : posługiwano sie nią przy „Honorowym Odznaczeniu w dziedzinie Sztuki i Nauk” , „Krzyżu Zasług”, oraz
jubileuszowych medalach na 50 i 60-lecie panowania .
W 1869 r. uzupełniono order o nową klasę:
Krzyż Komandorski z Gwiazdą http://ah.milua.org/awords/orders/fjo/fjo4.html
, umiejscowiony między krzyżami Wielkim a Komandorskim . Znakiem tej klasy był Krzyż Komandorski na szyję z pomniejszoną gwiazdą orderu (80mm) .
1 lutego 1901 w komplecie orderu pojawiła sie jeszcze jedna klasa
Krzyż Oficerski http://ah.milua.org/awords/orders/fjo/fjo7.html
, pomiędzy krzyżami Komandorskim a Rycerskim . Jego znakiem był krzyż orderu , z wydłużonym dolnym ramieniem
23 września 1908 r. dla najwyższych klas wprowadzono „Male Odznaczenie” , a 27 października 1917 podobne odznaczenia wprowadzono dla pozostałych wyższych klas .
Pierwotnie wstęga orderu była tylko koloru czerwonego , jednak dekretami z 14 września i 31 grudnia 1914 r. obwieszczono że urzędnicy wojskowi , wojskowe służby medyczne i weterynaryjne , urzędnicy sadownictwa wojskowego mogą być nagradzani czterema niższymi klasami orderu na wstędze „Wojskowego Krzyża Zasług”. A od września 1916 r. zasada ta została rozciągnięta również na Krzyż Wielki .
W pierwszej połowie 1915 r. do znaku Krzyża Oficerskiego który nie miał wstęgi , dodano Odznakę Wojenną w formie zielonych emaliowanych wstążek pod cesarska koroną . W sierpniu 1916 Odznakę Wojenną dodano również do gwiazd orderowych – był to złoty lub zielony wieniec laurowy pod promieniami gwiazdy .
Juz podczas panowania Karola I w 1918 r do znaków orderu za zasługi w obliczu wroga
postanowiono dodać Miecze
____________________
8.Austriacki Order Elzbiety
Oesterreichische Elizabeth-Orden
Ten żeński order został ustanowiony przez Franciszka Józefa I dn.17 września 1898 r. na pamiątkę po swojej tragicznie zmarłej żonie . Cesarzowa i królowa Elżbieta Bawarska została zabita tydzień wcześniej 10 września 1898 r w czasie spaceru , podczas pobytu w Szwajcarii , przez włoskiego anarchistę Luigi Lucheni. Ten nawet nie wiedział na czyje życie
się targnął , a chcąc tylko dokonać „głośnego czynu w imię wyzwolenia ludzkości” wbił zaostrzony pilnik w serce przypadkowej osobie z wyższych sfer . W 1910 r . zabójca , który otrzymał wyrok dożywotniego wiezienia ,powiesił sie w swojej celi .
Order był poświecony św. Elżbiecie Turyngskiej (1207-1231) i przeznaczony donagradzania kobiet , niezależnie od pochodzenia rasy i narodowości za zasługi w dziedzinie dobroczynności oraz akcji humanitarnych i podobnie jak Order Franciszka Józefa nie przewidywał dla odznaczonej żadnych przywilejów (np. przyznania szlachectwa) .
Kandydatury dam - kawalerów orderu wybierał osobiście cesarz . Razem z znakami orderu wydawano dyplom w języku niemieckim i węgierskim .
Insygnia orderu należą do najpiękniejszych zarówno w kapitule monarchii habsburskiej , jak i w światowej falerystyce w ogóle . Noszą w sobie ślad modernizmu – stylu rozkwitającego w epoce ustanowienia orderu , a , równocześnie nie są przeładowane detalami . Order posiadał następujące klasy:
- Krzyż Wielki (złoty krzyż o wymiarach 48 mm noszony na wstędze o szerokości 66 mm przez ramie i gwiazda orderowa- http://ah.milua.org/awords/orders/eo/004.jpg -wymiar 80 mm ) 81 nagrodzonych , w tym 45 cudzoziemek .
- Pierwsza Klasa z Gwiazdą (złoty krzyż na pierś wymiar 48 mm na baretce w kształcie kokardki i gwiazda orderowa , wymiar 80 mm ) 18 nagrodzonych , w tym 2 cudzoziemki .
- Pierwsza Klasa - http://ah.milua.org/awords/orders/eo/002.jpg (złoty krzyż na pierś wymiar 48 mm na baretce w kształcie kokardki) 332 nagrodzonych , w tym 58 cudzoziemek .
- Druga Klasa - http://ah.milua.org/awords/orders/eo/001.jpg [srebrny krzyż na pierś(róże miedzy ramionami nie pokryte emalią) wymiar 48 mm na baretce w kształcie kokardki]
500 nagrodzonych , w tym 38 cudzoziemek .
Jeśli dama-kawaler orderu otrzymała nagrodę wyższej klasy , była zobowiązana zwrócić niższą klasę do kapituły . Zasada ta również dotyczyła zmarłych posiadaczek orderu .
Odznaki orderowe oficjalnie wykonywała tylko wiedeńska firma „C.F.Rothe und Neffe”. Aż do 1915 r. odznaki orderu wykonywano tylko z złota .
Jako uzupełnienie orderu ustanowiono jeszcze dwa odznaczenia nie wchodzące do orderu – utworzony w 1918 r. srebrny
Krzyż (bez emalii) (1 nagrodzona) ,
i srebrny Medal http://ah.milua.org/awords/orders/eo/meo.gif (208 nagrodzonych , 45 cudzoziemek) . Ostatnim nagradzano również mężczyzn , w tym wojskowych – za takie same zasługi w dziedzinie dobroczynności jak kobiety . Odznaki te nie musiały być zwracane do kapituły orderu .
Krzyż przedstawiał sobą trochę pomniejszony i pozbawiony emalii krzyż orderu , a medal – medal o średnicy 32 mm ,
na awersie z reliefowym wyobrażeniem krzyża orderowego , a na rewersie monogramu „E” wśród róż .
9.Krzyż Mały Maltańskiego Zakonu Rycerskiego
(Kleinkreuz des Malteser Ritterordens)
Odznaczenie związane prawdopodobnie z mianowaniem Ferdynanda I wielkim mistrzem zakonu .
Cesarz Austrii Ferdynand I podejmował sie w pierwszej połowie XIX w. próby odtworzenia zakon
__________________
10.Krzyż Niemieckiego Rycerskiego Zakonu św Marii
(Marianerkreuz des Deutschen Ritterordens)
Order związany z zakonnym orderem rycerzy niemieckich - Krzyżaków , został ustanowiony 26 marca 1871 r. w dwóch klasach : Rycerski Krzyż Maryjny – do noszenia na szyi (65x44 mm , średnica centralnego medalionu 15 mm) , oraz Krzyż Maryjny – do noszenia na piersi (42x35 mm ,
średnica centralnego medalionu też 15 mm)
awers - http://ah.milua.org/awords/orders/marian/marian2.jpg
rewers - http://ah.milua.org/awords/orders/marian/marian3.jpg .
Na skraju medalionu , na pasku z czarnej emalii biegnie srebrny napis "ORDO TEUT. HUMANITATI"(Niemiecki Order Człowieczeństwa) . W środku medalionu na tle z białej emalii mieści sie krzyż ok 9x9 mm pokryty czerwoną emalią . Na rewersie krzyża w środku medalionu umieszczono cyfry „1871” - rok ustanowienia odznaczenia .
Do 23 maja 1886 r obydwa stopnie orderu noszono na czarnej wstążce , później na pokazanej na zdjęciu - http://ah.milua.org/awords/orders/marian/marian1.jpg .
Żeński wariant orderu noszono na wstążce złożonej w kształcie kokardy .
Zakon krzyżacki , w odróżnieniu od zakonu templariuszy, nigdy nie został oficjalnie rozwiązany przez papieży. Po hordzie pruskim i sekularyzacji Inflant (Łotwa i Estonia) ostały się głównie domy zakonne na terenie Rzeszy Niemieckiej, gdyż tu znajdowały się najliczniejsze baliwaty. Siedziba wielkich i niemieckich mistrzów została przeniesiona do zamku Mergentheim w Wirtembergii. W związku z przejściem części braci na luteranizm i kalwinizm zakon stał się wspólnotą trzech wyznań - przy czym każdorazowy wielki mistrz musiał być wyznania katolickiego.
W 1801 r. Napoleon I zatwierdził utratę przez zakon posiadłości na lewym brzegu Renu. Po klęsce Austrii w wyniku postanowień układu podpisanego w Bratysławie (26 grudnia 1805 r.) Napoleon pozostawił cały Zakon i jego dobra do dyspozycji Habsburgów. Nie zdążono jeszcze zrealizować postanowień tego układu, kiedy Austria poniosła kolejne klęski w walkach z Napoleonem w 1809 r. Cesarz Franciszek I zmuszony był zrezygnować z posiadłości zakonnych na terenie Niemiec. Dnia 24 kwietnia 1809 r. Napoleon rozwiązał Zakon Krzyżacki w krajach Związku Reńskiego. W ten sposób zakończyły się sześćsetletnie dzieje Zakonu w Niemczech. Jego siedziba w Mergentheim, jak i część dóbr przypadła Królestwu Wirtembergii, pozostałe zaś władcom bawarskim.
Wielki mistrz arcyksiążę Antoni Wiktor von Osterreich-Este , z rodu Habsburgów, ustanowił w 1809 r. siedzibę Zakonu w Wiedniu, tam też przeniesiono część archiwum zakonnego i skarbiec. Kongres Wiedeński 1815 r. utrzymał "status quo" z czasów napoleońskich. Zakon utracił na zawsze swą samodzielność, jak również formę wypracowaną w wyniku reform w XVI w. Nie był już Zakonem trzech wyznań, lecz tylko katolickim. Przestał być Zakonem Rzeszy, egzystował tylko dzięki cesarskiemu poparciu Franciszka I. W 1817 r. zwrócono Krzyżakom część ich dóbr w południowym Tyrolu. Ilość członków była niewielka (tylko 6 rycerzy i kilkunastu księży), zaś utrata seminariów w Kolonii i Mergentheim nie rokowała nadziei na ich przyrost. Prawie przez ćwierć wieku sytuacja Zakonu nie zmieniała się. Dopiero w 1834 r. cesarz zrezygnował z wykonywania postanowień traktatu bratysławskiego i przywrócił samodzielność Zakonowi Niemieckiemu.
Dnia 22 kwietnia 1835 r. kapituła generalna wybrała na wielkiego mistrza arcyksięcia Maksymiliana Józefa von Osterreich-Este, dla którego odnowa Zakonu Niemieckiego stała się istotnym zadaniem życiowym. Pomagał mu w tym krzyżacki ksiądz Peter Rigler. Plany reform i nowe statuty znalazły aprobatę papieża w 1837 r., zaś 26 lutego 1839 r. kapituła generalna zaakceptowała "Statuty Niemieckiego Zakonu Rycerskiego". Zakon powrócił do działalności charytatywnej i szpitalnej , realizowanej w szpitalach, przytułkach i szkołach stając się organizacją zakonną o wyłącznie katolickim charakterze. Członkowie zakonu pełnili służbę sanitarną i obsługiwali szpitale polowe w armii austriackiej (od 1865 r.).
Odnowienie instytucji sióstr zakonnych , powołanych do pracy w szpitalach, domach starców i zakładach wychowawczych nastąpiło w 1841 r., kiedy to przeszły do zgromadzenia trzy siostry i zamieszkały w zamku Lanegg w Lana koło Meranu (płd. Tyrol). Siostry otrzymały regułę Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia od św. Wincentego a Paulo, która jako Konstytucja Sióstr Miłosierdzia Zakonu Niemieckiego 1 lipca 1854 r. została potwierdzona przez papieża.
Habsburgowie, sprawujący faktycznie pieczę nad zgromadzeniem, mieli wpływ na wybór wielkiego mistrza, obsadzając to stanowisko członkami własnej rodziny. Dnia 28 czerwca 1840 r. cesarz ogłosił patent obwieszczający restytucję Niemieckiego Zakonu Rycerskiego w cesarstwie austriackim a także określił jego status prawnopaństwowy.
W 1866 r. dla zapewnienia Zakonowi dodatkowych środków materialnych powołano instytucję rycerzy honorowych. Ich zadaniem było wspomagać Zakon w działalności szpitalniczej. W 1871 r. powstało Stowarzyszenie Mariańskie Zakonu Niemieckiego, tzw. marianie, wspierające Zakon materialnie. Należeli do niego przedstawiciele szlachty austriackiej, często wyżsi oficerowie armii.
Rycerze honorowi i marianie, wspierający przedsięwzięcia Niemieckiego Zakonu Rycerskiego otrzymywali odznaczenie: Krzyż Honorowy Zakonu. Prawdopodobnie były to wówczas instytucje, do których chętnie wstępowano, skoro w katalogu z 1914 r. wśród sympatyków Zakonu odnotowano 46 członków rodziny królewskiej i 1353 przedstawicieli rodów szlacheckich.
W 1923 r. zakon zrezygnował z charakteru rycerskiego - żyjący jeszcze bracia-rycerze mieszkali w domach prowincji austriackiej. Ostatni brat-rycerz zmarł w 1970 roku
Ostatnio zmieniony przez jerry dnia 2007-11-22, 22:42, w całości zmieniany 13 razy
90.Krzyż Teutońskiego Rycerskiego Orderu św Marii (Marianerkreuz des Deutschen Ritterordens)
to przetłumaczyłbym to raczej jako "Krzyż Maryjny Zakonu Krzyżackiego", bo "Deutscher Orden" to właśnie Zakon Krzyżacki po naszemu.
Podobnie w
jerry napisał/a:
89.Krzyż Mały Maltańskiego Orderu Rycerskiego (Kleinkreuz des Malteser Ritterordens)
Ritterorden to chyba nie "Order Rycerski", ale "Zakon Rycerski". Tłumaczenie brzmiałoby więc "Krzyż Mały Zakonu Maltańskiego", czyli joannitów.
_________________ "Odrzucamy wszelkie totalizmy, opieramy się na kulturze łacińskiej, wyrażamy nadzieję na odrodzenie ludów w dorzeczu Dunaju, chcemy wspólnej granicy z Węgrami, chcemy monarchii."
K. u. K. Feldmarschalleutnant K. von Gross-Sanden, "Tiger von Krakau"
Poprawiam nazewnictwo . Jakoś w Polsce źle sie kojarzy "krzyżacki" , mimo ze zakon juz od dawna zajmuje sie jedynie akcjami charytatywnymi , zmieniam na "zakonu niemieckiego"
Teraz dalsza część systemu :
__________________________
ODZNACZENIA HONOROWE
____________________________
11.Krzyż Zasług Wojennych
Militaerverdienstkreuz
Odznaczenie ustanowione na prośbę feldmarszałka Radetzkiego przez cesarza Franciszka Józefa I 22 października 1849 r. Przeznaczone do nagradzania oficerów za wyjątkowe zasługi na polu walki . „Krzyżem Zasług Wojennych” byli wyróżnieni absolutnie wszyscy oficerowie biorący udział w kampanii lat 1848-1849 .
Ramiona krzyża , pokryte białą emalią , miały szeroka obwódkę z czerwonej emalii .Na awersie medalionu umieszczono w dwóch linijkach napis „VER DIENST”. Krzyż noszono na lewej piersi na wstążce „Medalu Za Dzielność” .
W 1860 r. pojawiła się kolejna wersja wyróżnienia poprzez dołożenie tzw.„Odznaczenia Wojennego ” - wieńca laurowego do dotychczasowego krzyża . Ten wariant wręczano za dzielność bezpośrednio w obliczu wroga . 23 września 1914 r. na początku pierwszej wojny światowej , krzyż podzielono na trzy stopnie , przy czym pierwotne odznaczenie zostało najniższym , trzecim stopniem . Drugi stopień nosiło sie na wstążce na szyi , a pierwszy bez wstążki na lewej piersi . 13 grudnia 1916 do krzyża dołożono nowe wyróżnienie „Złote Miecze” . 23 kwietnia 1918 r. do pierwszego i drugiego stopnia odznaczenia pojawiły sie nowe specjalne wyróżnienia „Małe Odznaczenie” (Kleine Dеkoration). Odznaczenie to miało postać „Krzyża Zasług Wojennych trzeciego stopnia” z miniaturowym wyobrażeniem pierwszego lub drugiego stopnia krzyża , w zależności od stopnia wyróżnienia ( jeśli np. przyznano „Male Odznaczenie Krzyżem Zasług Wojennych pierwszego stopnia” , wtedy wręczano „Krzyż Zasług Wojennych trzeciego stopnia” z przymocowaną do wstążki miniaturką „Krzyża pierwszego stopnia”) . Interesujący wariant odznaczenia wprowadzono 8 lutego 1918 r. przy powtórnym wyróżnieniu „Krzyżem drugiego stopnia” - okrągły wianek „Odznaczenia Wojennego” był mocowany do kółka przez które przechodziła wstążka orderowa .
Istniało 34 możliwych wariantów „Krzyża Zasług Wojennych” . Ponadto istniał wariant odznaczenia „Z Brylantami” i „Z Rubinami” . Odznaczenia te mogły być wręczane osobiście przez cesarza i ich wykonanie opłacano z jego pieniędzy . Warianty te nie były wyższymi stopniami , pokazywały jedynie osobiste uznawanie przez cesarza zasług odznaczonego . Pierwotnie odznaczenia te przewidziane były do wręczania z okazji jubileuszów , w praktyce zasady te trochę sie zmieniły . Odznaczenia te były bardzo rzadkimi . Wystarczy powiedzieć ze do dziś znane są tylko dwa przypadki odznaczenia „Z Brylantami” : „Krzyżem Zasług Wojennych
pierwszego stopnia z Odznaczeniem Wojennym i Zlotami Mieczami” dla arcyksięcia Eugeniusza , i „Krzyżem Zasług Wojennych trzeciego stopnia z Odznaczeniem Wojennym i Złotymi Mieczami” dla generała-pułkownika Bolfrasa .
http://ah.milua.org/awords/honor-dinst/mmc/mmc4.gif
Krzyż Zasług Wojennych Pierwszej Klasy z Odznaczeniem Wojennym i Złotymi Mieczami -
Małe Odznaczenie Krzyża Zasług Wojennych Pierwszej Klasy z Odznaczeniem Wojennym -
Krzyż Zasług Wojennych Pierwszej Klasy z Odznaczeniem Wojennym -
http://ah.milua.org/awords/honor-dinst/mmc/mmc2.gif
Krzyż Zasług Wojennych Pierwszej Klasy z Odznaczeniem Wojennym Trzeciego Stopnia - http://ah.milua.org/awords/honor-dinst/mmc/mmc2.jpg
Krzyż Zasług Wojennych Pierwszej Klasy - http://ah.milua.org/awords/honor-dinst/mmc/mmc1.gif
Małe Odznaczenie Krzyża Zasług Wojennych Drugiej Klasy z Odznaczeniem Wojennym i Złotymi Mieczami - http://ah.milua.org/awords/honor-dinst/mmc/mmc6.gif
Krzyż Zasług Wojennych Drugiej Klasy z Odznaczeniem Wojennym i Złotymi Mieczami - http://ah.milua.org/awords/honor-dinst/mmc/mmc5.gif
Krzyż Zasług Wojennych Drugiej Klasy z Odznaczeniem Wojennym Trzeciego Stopnia - http://ah.milua.org/awords/honor-dinst/mmc/mmc3.jpg
Krzyż Zasług Wojennych Trzeciej Klasy z Odznaczeniem Wojennym i Mieczami - http://ah.milua.org/awords/honor-dinst/mmc/mmc8.jpg
Krzyż Zasług Wojennych Trzeciej Klasy z Odznaczeniem Wojennym - http://ah.milua.org/awords/honor-dinst/mmc/mmc1.jpg
Ustanowiony 23 listopada 1801 r. przez cesarza Franciszka II dla wojskowych duchownych zamiast medali honorowych jako nagroda za zasługi w obliczu wroga . Ten „Krzyż Zasług dla Duchownych ” dzielił sie na dwie klasy : złoty i srebrny . Ma kształt krzyża pasyjnego z końcami w formie liścia koniczyny , z odpowiednio białym lub niebieskim kolorem centralnego medalionu , na którym widnieje zloty „PIIS MERITIS”( Za bogobojne zasługi) . Wstążka biała z trzema czerwonymi pasami .
Ci wojskowi duchowni , którzy w momencie ustanowienia „Krzyża Zasług dla Duchownych ” posiadali juz medal honorowy , po jego zwrocie otrzymywali nowe odznaczenie .
W 1911 r. Jego Wysokość polecił :
Złoty „Krzyż Zasług dla Duchownych ” otrzymuje nazwę : „Krzyż Zasług dla Duchownych pierwszej klasy” , a srebrny „Krzyż Zasług dla Duchownych ”- nazwę : „Krzyż Zasług dla Duchownych drugiej klasy”
Statut
Dekret nadwornej kancelarii z 11 grudnia 1801 r. , na podstawie postanowienia Jego Wysokości z 23 listopada 1801 r .
Jego Wysokość postanowił odznaczyć oficjalnym honorowym odznaczeniem także wybitne zasługi wojskowego duchowieństwa . Przy czym wspomniano , ze ci duchowni , jak wskazują doświadczenia ostatniej wojny mieli możliwość wykazać sie w dwóch rodzajach zasług :
Po pierwsze w sumiennym , związanym z niebezpieczeństwem wypełnianiem swojego obowiązku duchownej troski o żołnierzy na polu walki , lub (po drugie) w osobistym udziale w walce , w bezpośrednim kontakcie z wrogiem , osobistą działalnością przeciw wrogowi w dowodzeniu lub zagrzewaniu do walki pododdziałów bojowych .
Dla nagradzania za pierwszy rodzaj Zasług , Jego Wysokość rozkazał przygotować złote i srebrne Krzyże Zasług z napisem „PIIS MERITIS” , który polecił nosić na biało-czerwonych pasiastych wstążkach .
Dla drugiego rodzaju zasług przeznacza się istniejące juz złote i srebrne Medale Honorowe , które jednak powinno nosić sie teraz na biało-czerwonych pasiastych wstążkach .
Powyższe będzie przekazane do wiadomości dowództw , z uwaga , ze chociaż nagrodzenie zarówno krzyżem , jak i medalem , nie jest związane z podwyższeniem zaopatrzenia pieniężnego nagradzanego , to Jego Wysokość zaleca traktować ta nagrodę jako uprzywilejowanie przy określaniu politycznej i dworskiej pozycji nagrodzonego
Uzupełnienie
Jego Cesarska i Królewska Apostolska Wysokość , swoim dekretem z 9 maja 1911 r. miłościwie zatwierdził następujący , niezwłocznie nabierający mocy regulamin dla „Krzyża Zasług dla Duchownych” „PIIS MERITIS”
Zloty Krzyż Zasług dla Duchownych otrzymuje nazwę „Krzyża Zasług dla Duchownych pierwszej klasy” , a srebrny „drugiej klasy”.
Krzyże te będą teraz nadawane nie tylko za związane z niebezpieczeństwem zasługi na polu boju w czasie wojny, lecz także w wyjątkowych przypadkach , za wieloletnią wybitną działalność w opiece duszpasterskiej nad żołnierzami w czasie pokoju .
Otrzymane za wojenne zasługi w obliczu wroga Krzyże powinno sie nosić jak dotychczas na biało-czerwonych pasiastych wstążkach .
Krzyże otrzymane za zasługi w czasie pokoju – na białej wstążce .
„Krzyże Zasług dla Duchownych” 1 i 2 klasy znajdują sie w tabeli rang zaraz po „Wojennym Krzyżu Zasług” , przy czym „Krzyże Zasług dla Duchownych” otrzymane za wojenne zasługi , przed pokojowymi .
W wypadku śmierci nagrodzonego , lub utraty prawa do noszenia krzyża , odznaczenie powinno być zwrócone służbowymi kanałami do Ministerstwa Wojny , do dalszego przechowania w biurze zajmującym sie wszystkimi sprawami „Krzyża Zasług dla Duchownych”
________________________
14.Odznaka Wojennej Fundacji Elzbiety Teresy
Dekoration der Elisabeth Theresien-Militaerstiftung
Fundacja ustanowiona w 1750 r. przez Elżbietę Krystynę - wdowę po cesarzu Świętego Cesarstwa Rzymskiego Karolu VI i zreorganizowana przez ich córkę królową Węgier i Czech Marię Teresę w 1771 r. Dlatego fundacja nosi nazwę na cześć matki i córki . Nagroda istniała jako jednostopniowa i była przeznaczona dla oficerów którzy przesłużyli sumiennie w siłach zbrojnych ponad 30 lat .
_____________________________________
15.Pamiątkowa Odznaka Feldmarszałka Arcyksięcia Albrechta
Erinnerungszeichen an Feldmarschall Erzherzog Albrecht
To bardzo rzadkie odznaczenie dla wyższych oficerów było ustanowione w 1899 r. na cześć wybitnego reformatora sil zbrojnych i cesarsko-królewskiego brata , arcyksięcia Albrechta .
Otrzymało je 34 oficerów , bliskich współpracowników feldmarszałka .
W istocie „Krzyż Zasług” był rozszerzeniem „Orderu Franciszka Józefa” i był przeznaczony do nagradzania poddanych za zasługi niedostateczne aby otrzymać order . Dlatego odznaczenia ustanowiono równocześnie w 1849 r. i nosiło sie je na czerwonej wstążce orderu . Krzyż posiadał cztery klasy :
Złoty Krzyż z Koroną - http://ah.milua.org/awords/honor-dinst/vdk/vdk1.gif
Złoty Krzyż - http://ah.milua.org/awords/honor-dinst/vdk/vdk2.gif
Srebrny Krzyż z Koroną - http://ah.milua.org/awords/honor-dinst/vdk/vdk3.gif
Srebrny Krzyż - http://ah.milua.org/awords/honor-dinst/vdk/vdk4.gif
Od 1914 r. żołnierze zaczęli otrzymywać krzyż na wstążce „Krzyża Zasług Wojennych”
Statut
dla
ustanowionego najwyższą wolą 16 lutego 1850 r
Krzyża Zasług (Verdienstkreuz)
http://ah.milua.org/awords/honor-dinst/vdk/vdk33.jpg http://ah.milua.org/awords/honor-dinst/vdk/vdk34.jpg http://ah.milua.org/awords/honor-dinst/vdk/vdk35.jpg http://ah.milua.org/awords/honor-dinst/vdk/vdk36.jpg
1.Dla wynagrodzenia wierności i oddania dla cesarza i ojczyzny , wykazanej ofiarną działalnością w publicznej lub innej służbie dla dobra społeczeństwa ,najwyższą wolą Jego Wysokości z 16 lutego 1850 r. w miejsce dotychczas istniejącego „Cywilnego Medalu Honorowego” ustanawia sie „Krzyż Zasług” w czterech klasach .
2.Kształt „Krzyża Zasług” czterech klas jest opisany w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z 16 lutego 1850 r. i przedstawiony na umieszczonym tam rysunku . „Krzyż Zasług” wszystkich klas nosi sie na czerwonej wstążce szerokości 1,5 cala na lewej piersi , lub w pętelce . Zabrania sie zmieniania opisanego kształtu odznaczenia , lub sposobu jego noszenia .
3.Nagrodzenie „Krzyżem Zasług” nie daje prawa do szlachectwa lub innych przywilejów . Nagrodzony ma jednak prawo nazywać sie „nosicielem” „Krzyża Zasług”, co powinno być wspomniane w wszystkich odnoszących sie do niego oficjalnych dokumentach .
4.W przypadku nagrodzenia posiadacza tego krzyża , jak również posiadacza „Cywilnego Medalu Honorowego” , „Krzyżem Zasług” wyższej klasy , wyróżniony zachowuje prawo równoczesnego noszenia , zarówno nowej nagrody , jak i nagród poprzednich klas .
5.Po śmierci nagrodzonego , jego odznaczenie podlega zwrotowi na przechowanie do kancelarii „Orderu Franciszka Józefa”
6.Obowiązujące ogólne przepisy o karach za utratę odznaczeń rozciągają sie również na „Krzyż Zasług” .
Uzupełnienie pierwsze
Własnoręczny list Jego Wysokości do szefa cesarskiej kancelarii:
Drogi Ksiaze Montenuovo
„ Ci Gagisten* niższych stopni , oraz Mannschaftsstendes* którzy odznaczyli sie w czasie działań wojennych , lecz nie wzięli udziału w bezpośredniej walce z przeciwnikiem , zatem nie maja możliwości otrzymania „Krzyża Zasług Wojennych” lub „Medalu Za Dzielność” , powinni nosić przyznane im „Złoty Krzyż z Koroną” , „Złoty Krzyż” , „Srebrny Krzyż z Koroną” i „Srebrny Krzyż”na wstążce „Krzyża Zasług Wojennych”
Wiedeń . 20 września , 1914 r.
Franciszek Józef
Uzupełnienie drugie
W następstwie decyzji Jego Wysokości z 11grudnia 1913 r. , zgodnie z którą wszystkie sprawy cesarskiego austriackiego „Orderu Franciszka Józefa” zostały powierzone Kancelarii (Obersthofmeisteramt) Jego Cesarskiej i Królewskiej Apostolskiej Wysokości , tejże Kancelarii powierza sie również prowadzenie spraw „Krzyża Zasług”.
Wiedeń , listopad 1914 r.
Kancelaria Jego Cesarskiej i Królewskiej Apostolskiej Wysokości .
--------
Gagisten – wojskowi , będący w stałej służbie państwowej z „Tabeli Rang”. Zaliczano do nich : wszystkich oficerów liniowych , duchowieństwo wojskowe , wojskowych urzędników sądowych (audytorów) , lekarzy wojskowych , urzędników wojskowych służb finansowych , wysokich urzędników wojskowych .
Mannschaftsstendes – urzędnicy niższej rangi , w tym szeregowi , starsi szeregowi , podoficerowie służby terminowej i nadterminowej , kadeci i chorążowie .
____________________________
17.Żelazny Krzyż Zasług
Eisernes Verdienstkreuz
Odznaczenie to ustanowił Franciszek Józef I 1 kwietnia 1916 r. dla nagradzania za zasługi oddane przez niższych urzędników państwowych i wojskowych niższych rang .
Odznaczenie istniało w dwóch klasach :
- Żelazny Krzyż Zasług z koroną - http://ah.milua.org/awords/honor-dinst/vdk/vdk39.jpg
- Żelazny Krzyż Zasług - http://ah.milua.org/awords/honor-dinst/vdk/vdk47.jpg
Mogło być wręczane za zasługi wojenne na wstążce medalu „Krzyża Zasług Wojennych” (szerokości 40-42 mm) , lub za cywilne - na wstążce „Orderu Franciszka Józefa”(szerokości 38 mm)
Wśród nagrodzonych większość stanowił personel instytucji medycznych i kolejowych , oraz poczty polowej .
Decyzja Karola I od 26 października 1917 r. prawo do otrzymania „Żelaznego Krzyża Zasług” otrzymali frontowcy ochotnicy uczestniczący w kampaniach lat 1865 , 1866 i 1867
Wymiary krzyża 35-36 mm , a korony 20x18 mm . W centralnym medalionie (o wymiarach 17-18 mm) na awersie krzyża umieszczono cesarski monogram „FJ”(taki jak na „Krzyżu Zasług”)i cesarską dewizę "VIRIBUS UNITIS"(Wspólnymi Siłami) . Na rewersie rok ustanowienia odznaczenia – 1916 – w obramowaniu stylizowanego wieńca laurowego .
13 grudnia 1916 r. uzupełniono odznaczenie skrzyżowanymi pozłacanymi mieczami do mocowania na wstążce krzyża , oznaczające ze nagrodzony otrzymał krzyż za zasługi oddane w sytuacji bojowej .
W ten sposób „Żelazny Krzyż Zasług” miał sześć wariantów .
__________________________________________-
18.Krzyż Wojenny za Sluzbe Cywilna
Kriegskreuz fuer Zivilverdienste
Odznaczenie ustanowił 16 sierpnia 1915 r. Franciszek Józef I w czterech klasach , często dla wygody nazywanych :
-Wielki Złoty Krzyż (64x64 mm)
-Złoty Krzyż ( podobnie jak niższe stopnie 44x44 mm)- http://ah.milua.org/awords/honor-dinst/fji/fji5.jpg
-Srebrny Krzyż - http://ah.milua.org/awords/honor-dinst/fji/fji6.jpg
- Brązowy Krzyż - http://ah.milua.org/awords/honor-dinst/fji/fji10.jpg
Nagradzano tymi krzyżami osoby cywilne , które w czasie pierwszej wojny światowej pomagały państwu , władzom , organizacjom wojennym i wojskowym , nie uczestnicząc osobiście w działaniach wojennych .
Liczba nagrodzonych :
1 klasy -234 osoby
2 klasy – około 3700
3 klasy – około 5400
4 klasy – około 4000
Należy zauważyć ze liczba nagrodzonych brązowym krzyżem była mniejsza niż srebrnym .
Ostatnia grupa :
MEDALE
______________
19.Medal za Dzielność
Tapferkeitsmedaille
Cesarz Świetego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego Józef II ustanowił 19 lipca 1789 r. Złoty i Srebrny Medal Pamiątkowy . Były przeznaczone dla podoficerów i szeregowych cesarskiej armii , wyróżniających sie na polu bitwy . Medal był nadzwyczaj prestiżowym odznaczeniem , ponieważ był jedynym odznaczeniem dla niższych rang i był wręczany za takie zasługi , które , dokonane przez oficerów były nagradzane Orderem Marii Teresy . W 1809r. Podczas panowania cesarza Franciszka I otrzymał nazwę „Medalu za Dzielność” . Medal stanowił krążek o średnicy 40mm , z złota (waga 28 g. , co odpowiadało wadze 8 złotych dukatów) i srebra (waga 17 g.). 19 sierpnia 1948 cesarz Ferdynand podzielił „Srebrny Medal za Dzielność” na dwa stopnie . „Srebrny Medal za Dzielność drugiego stopnia” był mniejszej średnicy – 31 mm . 14 lutego 1915 r. Cesarz Franciszek Józef I ustanowił „Brązowy Medal za Dzielność” tego samego rozmiaru jak „Srebrny drugiego stopnia” . W odróżnieniu od wcześniej istniejących stopni „Brązowy Medal” mógł być wręczany podoficerom i szeregowym sojuszniczych armii .
Na awersie medalu przedstawiony jest profil panującego cesarza .
Zmiana panujących , zmiany napisów na awersie doprowadziły do dużej różnorodności . Na przykład profil tylko cesarza Franciszka Józefa I był trzykrotnie zmieniany – od młodzieńczego , do wieku dojrzałego . Zawsze w mundurze feldmarszałka . Ponadto wokół profilu cesarza z 1849 r. był tekst „Franciszek Józef I Cesarz Austrii” , (FRANZ JOSEPH I. KAISER VON OESTERREICH), a od 1859 do końca panowania „Franciszek Józef I Z Łaski Bożej Cesarz Austrii” (FRANZ JOSEPH I V.G.G. KAISER V. OESTERREICH). Na rewersie umieszczono sześć skrzyżowanych flag i napis „Za Dzielność” (DER TAPFERKEIT) .
Biało -czerwona wstążka początkowo miała szerokość 76 mm . Szeroki środkowy pas składał sie z poziomych następujących po sobie wąskich biało-czerwonych paseczków . Skraj wstążki stanowiły biało-czerwone pasy (białe z zewnątrz) . 19 sierpnia 1948 r. Szerokość wstążki zmniejszono do 40 mm , przy tym środkowy pas ma 20 mm szerokości , a zewnętrzne po 5 mm . Wtedy też wstążkę medalu zaczęto układać w charakterystyczny dla austro-węgierskich odznaczeń trójkąt . Dekretem cesarskim z 29 listopada 1915 r. , aby zaznaczyć powtórne wyróżnienie wprowadzono na wstążkę poziome paski o szerokości 8 mm z stali nierdzewnej .
Wyróżnieni „Medalem za Dzielność” mieli prawo do dożywotniej renty . 18 września 1914 r w "Zirkularverordnung" była ustalona jej wysokość : za „Zloty Medal”- 30 koron miesięcznie , za „Srebrny pierwszego stopnia”- 15 i za „Srebrny drugiego stopnia”- 7,5 . Nie posiadali tego prawa wyróżnieni”Brązowym Medalem”. Powtórne przyznanie medalu nie powodowało zwiększenia renty .
Po śmierci starego cesarza pod koniec 1916 r. wynikła konieczność zmiany medalu . Nowa wersja została opublikowana 4 kwietnia 1917 r. W 18-tym numerze "Normal-Verordnungsblatt". Wokół wizerunku cesarza w mundurze feldmarszałka umieszczono łaciński tekst „Karol Z Łaski Bożej Cesarz Austrii , Król Czech itd. Oraz apostolski Król Węgier”(CAROLVS D.G. IMP. AVST. REX BOH. ETC. ET REX APOST. HVNG.). Na rewersie napis zmieniono na łacinistki (FORTITVDINI).
15 września 1917 r. Do statutu medalu wprowadzono nowa zmianę ; odtąd 'Zloty” i „Srebrny Medal” można było przyznawać oficerom . Oficerskie medale odróżniały sie tym ze na wstążce umocowany był złoty lub srebrny monogram „K” . Oficerom renta za medale nie przysługiwała . Prawo wyróżniania „Medalem” dla podoficerów i szeregowych przysługiwało dowódcom , natomiast dla oficerów cesarzowi .
Do polowy 1918 r. wydano ok. 950 tys „Brązowych Medali” , 384 tys „Srebrnych drugiego stopnia” ,143 tys „Srebrnych pierwszego stopnia” i 3700 „Złotych”
Zloty Medal za Dzielnosc- http://ah.milua.org/awords/medall/bm/bm16.jpg http://ah.milua.org/awords/medall/bm/bm17.jpg
Srebrny Medal za Dzielnosc - http://ah.milua.org/awords/medall/bm/bm17.jpg
Srebrny Medal za Dzielnosc z paskami za powtorne wyroznienia -
http://ah.milua.org/awords/medall/bm/bm17.jpg
___________________________
20.Wojskowy Medal Zasługi
Militaerverdienstmedaille
„Wojskowy Medal Zasługi” (znany również jako „Signum Laudis”) został wprowadzony dekretem Franciszka Józefa I z 12 marca 1890 r. Jako „znak pochwały i uznania zasług przez Jego Wysokosc” (allerhoste belobende Anerkennung) za wybitna służbę wojskowa w czasie pokoju , jak i wojny . Medal był wykonany z brązu i przysługiwał jedynie oficerom . Awers medalu przedstawiał profil panującego cesarza , na rewersie łacińska dewiza „Signum Laudis” (Znak Zasługi) wewnątrz laurowego wieńca . Medal przyznany za zasługi bojowe był noszony na wstążce „Medalu za Odwagę” , za zasługi w czasie pokoju na wstążce czerwonej o szerokości 3,75 cm . Medal noszony był na lewej piersi .
26 marca 1911 r. Wprowadzono jeszcze jeden stopień - „Srebrny Wojskowy Medal Zasługi” „za wielokrotne działania godne pochwały Jego Wysokości” (neuerliche allerhoste belobende Anerkennung) . A dekretem z 1 kwietnia 1916 dla „Srebrnego Medalu na wstążkę dodano srebrny pasek za powtórne wyróżnienie i ustanowiono nowy stopień „Wielki Wojskowy Medal Zasługi” (Grosse Militaerverdienstmedaille) . Rozmiar medalu był nieco większy niż pozostałych , wykonany był z złota , a korona otoczona laurowym wieńcem . „Wielki Medal” był przeznaczony dla wyróżnienia za działania szczególnie godne cesarskiej pochwały. Wielki medal nadano jedynie 30 oficerom wyższych rang z armii austro-węgierskiej, niemieckiej i tureckiej (gen Enver Pasha ), w tym czterem dwukrotnie . 13 grudnia 1916 r. wprowadzono jako odznakę uzupełniająca dla wszystkich wersji „Złote Skrzyżowane Miecze”. Jeśli na wstążce medalu nie było pasków za powtórne wyróżnienie , przyczepiało sie je do wstążki , w przeciwnym wypadku do paska lub pasków . Paski za powtórne wyróżnienie „Wielkim Medalem” zostały wprowadzone 22 lutego 1917 r. . W kwietniu 1917 r. Wprowadzono nowa wersje medalu : teraz na awersie znajdował sie profil cesarza Karola I , a zamiast austriackiej korony na medalu sąsiadowały z sobą austriacka i węgierska jako znak równouprawnienia obydwu części monarchii .
„Wielki Medal” miał średnice 38 mm , pozostałe wykonane za Franciszka Józefa I – 30 mm , za Karola I -31 mm .
Po pierwszej wojnie światowej 14 czerwca 1922 r. medal został ponownie wprowadzony , tym razem jako odznaczenie czysto węgierskie . Zmieniono awers medalu ; profil cesarza został zastąpiony dwuramiennym krzyżem świętego Stefana , a podwójna korona monarchii austro-węgierskiej – korona świętego Stefana .
Ostatni medal przyznano 14 lutego 1945 r.
__________________________
21. Medal Wojskowy
Kriegsmedaille
Medal ustanowiony przez cesarza Franciszka Józefa I 2 grudnia 1873 r. Pierwotnie miał status medalu pamiątkowego i był wręczany żołnierzom dla upamiętnienia jubileuszu 25-lecia wstąpienia cesarza na tron . Medal przysługiwał wszystkim , którzy pełnili służbę od 2 grudnia 1848 r. do dnia ustanowienia medalu .
Historia medalu nie skończyła sie na tym . Po klęsce Turcji w wojnie z lat 1877-1878 zgodnie z postanowieniami pokoju w San Stefano powstała niepodległa Bułgaria , Bośnia i Hercegowina uzyskała autonomie , znaczne terytoria przeszły pod władanie państw zwycięzców . W związku z tym ze niektóre państwa(w tym Austro-Węgry) uważały powojenne nabytki Rosji za zbyt duże , w lipcu 1878 r. zwołano kongres w Berlinie . Zgodnie z ustaleniami kongresu pod okupacje Austro-Węgier oddano Bośnię i Hercegowinę . Za kampanie zajmowania Bośni i Hercegowiny w latach 1878-1880 wręczano żołnierzom po raz drugi medal z 1873 r.
W końcu po raz trzeci medal wojskowy z 1873 r. wręczano austro-węgierskim żołnierzom , uczestnikom korpusu interwencyjnego , wysłanego w latach 1900-1901 do stłumienia „powstania bokserów” w Chinach .
Na awersie medalu umieszczono prawy profil cesarza Franciszka Józefa I uwieńczony wieńcem laurowym . Wokół medalu w okręgu szerokości 5 mm umieszczono napis
